Tham gia thảo luận, các ĐBQH tỉnh Thái Nguyên tập trung góp ý hoàn thiện các quy định về bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, bảo vệ quyền lợi người mua nhà, phát triển nhà ở xã hội và khuyến khích xây dựng công trình xanh.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) đề nghị, các cơ quan chủ trì soạn thảo, thẩm tra tổ chức rà soát, đối chiếu quy định giữa ba dự án luật, kịp thời xử lý những nội dung chưa thống nhất, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Đối với dự án Luật Nhà ở, đại biểu đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể trong luật về tỷ lệ sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài trên cơ sở tổng kết thực tiễn, nghiên cứu chủ trương của Đảng và kinh nghiệm quốc tế. Trường hợp cần điều chỉnh tỷ lệ, cần thực hiện theo trình tự sửa đổi luật, thay vì giao toàn bộ cho Chính phủ quy định. Về quản lý, sử dụng nhà chung cư, đại biểu đề nghị quy định rõ trong luật thẩm quyền, thời hạn và trình tự, thủ tục cưỡng chế bàn giao kinh phí bảo trì, bảo đảm tính chặt chẽ và phù hợp với yêu cầu của việc áp dụng biện pháp cưỡng chế. Đối với việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, đề nghị rà soát, thống nhất quy định về phương án bồi thường trong trường hợp không được tiếp tục xây dựng lại theo quy hoạch. Đại biểu thống nhất với hướng quy định tại Điều 108, theo đó chủ sở hữu được bồi thường bằng tiền hoặc bố trí nhà ở tái định cư tại địa bàn phù hợp, bảo đảm linh hoạt, đáp ứng nhu cầu của người dân và điều kiện thực tế của địa phương. Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị cân nhắc thận trọng việc mở rộng đối tượng được nhận thế chấp dự án, nhà ở hình thành trong tương lai sang các tổ chức kinh tế đang hoạt động tại Việt Nam, ngoài các tổ chức tín dụng.

Tham gia góp ý, đại biểu Hoàng Duy Chinh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng đất đai và phát triển nhà ở, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Đối với dự án Luật Đất đai, đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế xác định giá đất theo hướng công khai, minh bạch, sát thực tế; có giải pháp xử lý chênh lệch giá đất tại các khu vực giáp ranh giữa các địa phương. Đồng thời, tăng cường quản lý, xử lý nghiêm các dự án chậm đưa đất vào sử dụng, nghiên cứu áp dụng mức thuế phù hợp và ngăn chặn tình trạng đầu cơ đất đai; đề nghị đơn giản hóa quy trình hòa giải tranh chấp đất đai tại cơ sở, phát huy vai trò của chính quyền cấp xã và cộng đồng dân cư; tiếp tục thí điểm, tổng kết, đánh giá trước khi luật hóa các cơ chế, chính sách mới. Đối với giao dịch đất đai, cần rà soát quy định về công chứng khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện, bảo đảm an toàn pháp lý và giảm chi phí cho người dân. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế thu hồi một phần giá trị đất tăng thêm từ đầu tư hạ tầng để tạo nguồn lực tái đầu tư, hạn chế tình trạng đầu cơ và hưởng lợi từ quy hoạch.

Đối với dự án Luật Nhà ở, đại biểu đề nghị xác định căn cứ đánh giá chung cư cũ dựa trên số năm sử dụng thay vì mốc năm xây dựng cố định; quan tâm phát triển nhà ở xã hội cho thuê, đáp ứng nhu cầu của cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và người lao động, nhất là những người chưa có điều kiện mua nhà. Đồng thời, cần hạn chế phân lô, bán nền tại khu vực đô thị, khuyến khích phát triển nhà chung cư cao tầng gắn với hạ tầng đồng bộ, không gian công cộng và bãi đỗ xe, góp phần xây dựng đô thị hiện đại, bền vững.

Góp ý đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản, đại biểu Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm hoặc kiểm soát chặt việc nhận tiền đặt cọc, ký quỹ, huy động vốn dưới các hình thức dân sự khi bất động sản chưa đủ điều kiện kinh doanh. Đồng thời đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép nhận tiền đặt cọc giữ chỗ tối đa 2% giá trị bất động sản, với điều kiện toàn bộ số tiền được phong tỏa tại tài khoản ngân hàng và chủ đầu tư không được sử dụng trước khi dự án đủ điều kiện mở bán. Theo đại biểu, việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động huy động vốn sẽ góp phần ngăn chặn tình trạng lách luật, hạn chế rủi ro khi dự án vướng mắc về pháp lý, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Đối với dự án Luật Nhà ở, đại biểu Nguyễn Thanh Hải đề nghị bổ sung quy định khuyến khích phát triển nhà ở áp dụng tiêu chí công trình xanh, tiết kiệm năng lượng; tạo cơ sở pháp lý để xây dựng các chính sách ưu đãi phù hợp về tài chính, thuế, đất đai và các cơ chế hỗ trợ khác, nhất là đối với nhà ở thương mại. Qua đó, thúc đẩy sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm phát thải, nâng cao chất lượng môi trường sống và phát triển đô thị bền vững.

Liên quan đến quy định về tỷ lệ sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, đại biểu Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên đề nghị nghiên cứu quy định tỷ lệ tối đa ở mức phù hợp, bảo đảm thận trọng, đáp ứng yêu cầu quản lý và tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế xử lý các trường hợp đặc biệt cần thiết, như trình Quốc hội xem xét hoặc giao Chính phủ điều chỉnh theo thẩm quyền.