Sau sắp xếp đơn vị hành chính, bài toán xây dựng nông thôn mới (NTM) ở Thái Nguyên không chỉ là hoàn thành những tiêu chí còn thiếu, mà hướng tới những giá trị bền vững và thiết thực hơn với người dân. Năm 2026, Thái Nguyên có 15 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM. Với mục tiêu nâng cao chất lượng các tiêu chí, phát huy hiệu quả những kết quả đạt được và tạo nền tảng phát triển bền vững, các địa phương đang tập trung huy động nguồn lực, phát triển sản xuất, hoàn thiện hạ tầng, bảo vệ môi trường và chỉnh trang cảnh quan, từng bước tạo diện mạo nông thôn văn minh, hiện đại, đáng sống.
Diện mạo khu vực nông thôn Thái Nguyên ngày càng khang trang, hiện đại
Đặt chất lượng và tính bền vững làm trọng tâm
Năm 2026, 15 xã của tỉnh phấn đấu đạt chuẩn NTM gồm: Tân Cương, Kha Sơn, La Hiên, Tân Thành, Bình Thành, Phú Đình, Vô Tranh, Bình Yên, Phú Xuyên, Đại Từ, Tân Khánh, An Khánh, La Bằng, Vạn Phú và Điềm Thụy. Điểm đáng chú ý là trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, phần lớn các địa phương này đều đã đạt chuẩn NTM nâng cao hoặc NTM kiểu mẫu. Đây là nền tảng để các xã tiếp tục kế thừa kết quả, kinh nghiệm trong xây dựng NTM; đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc rà soát, hoàn thiện và nâng chất các tiêu chí sau sắp xếp.
Vì vậy, mục tiêu đạt chuẩn NTM năm 2026 không chỉ được xác định bằng việc hoàn thành đủ các điều kiện theo quy định, mà còn hướng tới khắc phục những hạn chế còn tồn tại, nâng cao chất lượng từng tiêu chí, tạo diện mạo nông thôn văn minh, hiện đại và môi trường sống ngày càng tốt hơn cho người dân.
Ngay từ đầu năm, các địa phương đã kiện toàn tổ chức, rà soát hiện trạng từng tiêu chí, xác định những nội dung còn thiếu, còn yếu để xây dựng lộ trình thực hiện. Đến nay, các xã đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên. Nhiều địa phương xây dựng nghị quyết chuyên đề, kế hoạch xây dựng xã đạt chuẩn NTM năm 2026; kế hoạch xây dựng thôn NTM gắn với mô hình thôn thông minh và kế hoạch lập hồ sơ minh chứng xã đạt chuẩn NTM.
Cùng với đó, các xã phân công các phòng, ban, cán bộ, công chức phụ trách từng chỉ tiêu, tiêu chí; bước đầu xác định rõ những nội dung cần tập trung triển khai trong thời gian tới. Việc cụ thể hóa mục tiêu thành từng phần việc, gắn trách nhiệm với từng cơ quan, đơn vị và cá nhân giúp các địa phương chủ động theo dõi tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn và bảo đảm các tiê
Cùng với nguồn lực đầu tư của Nhà nước, vai trò chủ thể của người dân tiếp tục được xác định là yếu tố quan trọng để các tiêu chí đi vào thực chất. Đồng chí Nguyễn Viết Đài, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Điềm Thụy cho biết, địa phương xác định xây dựng NTM không phải là nhiệm vụ thực hiện trong một thời điểm, mà là quá trình thường xuyên, lâu dài. Vì vậy, xã tập trung rà soát từng tiêu chí, phân công rõ trách nhiệm, tiến độ. Trong quá trình triển khai, địa phương cũng chú trọng phát huy vai trò của người dân, bởi mục tiêu cuối cùng của xây dựng NTM là nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo môi trường sống ngày càng tốt hơn cho Nhân dân.
Từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, hệ thống giao thông trên địa bàn xã Điềm Thụy được quan tâm đầu tư
Năm 2026, tổng nguồn lực huy động thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM của xã Điềm Thụy là hơn 13 tỷ đồng và 259 tấn xi măng. Xã đang chỉ đạo các cơ quan, đơn vị đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn, phấn đấu hoàn thành các nhiệm vụ theo kế hoạch. Cùng với đầu tư hạ tầng, Điềm Thụy tập trung nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp; khuyến khích phát triển kinh tế hộ, kinh tế hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp và các mô hình liên kết sản xuất - tiêu thụ sản phẩm. Đây được xem là giải pháp tạo nền tảng để nâng cao thu nhập, bảo đảm tính bền vững của các tiêu chí sau khi đạt chuẩn.
Để người dân thực sự là chủ thể
Nếu Điềm Thụy tập trung vào huy động nguồn lực, hoàn thiện hạ tầng và phát triển sản xuất, thì tại xã Tân Khánh, sự đồng thuận và tham gia trực tiếp của người dân được xác định là một trong những yếu tố quyết định kết quả xây dựng NTM.
Xã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự chung sức của Nhân dân. Trong đó, địa phương tập trung phát huy tinh thần đoàn kết, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, thống nhất hành động để hoàn thành các tiêu chí. Bà Trần Thị Tuyên, Chủ tịch UBND xã Tân Khánh cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Tân Khánh có thêm điều kiện kế thừa những kết quả, kinh nghiệm trong xây dựng NTM của các xã trước đây. Xã xác định phải thống nhất trong lãnh đạo, điều hành; đồng thời huy động người dân cùng tham gia. Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi tổ chức, đoàn thể phải xác định rõ trách nhiệm, qua đó tạo sự đồng thuận và sức mạnh tổng hợp trong thực hiện mục tiêu xây dựng NTM năm 2026.
Nhân dân xã Tân Khánh tích cực vệ sinh đường làng, ngõ xóm, hưởng ứng “Ngày thứ Bảy xanh”
Một trong những cách làm được Tân Khánh triển khai là phát động đợt thi đua cao điểm 120 ngày xây dựng xã đạt chuẩn NTM gắn với hoạt động “Ngày thứ Bảy xanh”. Qua đó, các hoạt động vệ sinh môi trường đường làng, ngõ xóm, trồng cây xanh, trồng hoa, chỉnh trang cảnh quan được duy trì, tạo chuyển biến từ những việc làm cụ thể ở cơ sở.
Điều đáng ghi nhận là từ những hoạt động này, vai trò của người dân trong xây dựng NTM ngày càng rõ nét hơn. Không chỉ thụ hưởng những công trình được đầu tư, người dân trực tiếp góp sức giữ gìn đường làng, cảnh quan và môi trường sống. Khi mỗi tuyến đường, khu dân cư được chăm chút từ những việc nhỏ, các tiêu chí NTM dần trở thành những giá trị hiện hữu trong đời sống hằng ngày.
Từ Điềm Thụy, Tân Khánh đến các địa phương đang phấn đấu đạt chuẩn NTM năm 2026, điểm chung trong quá trình xây dựng NTM là chuyển trọng tâm từ hoàn thành tiêu chí sang duy trì và nâng cao chất lượng sau đạt chuẩn. Điều đó không chỉ thể hiện qua những tuyến đường được đầu tư, nhà văn hóa được nâng cấp hay các công trình hạ tầng được hoàn thiện, mà còn được đo bằng hiệu quả sản xuất, thu nhập của người dân, chất lượng môi trường, đời sống văn hóa và mức độ hài lòng của cộng đồng.
Với 15 xã cùng đặt mục tiêu đạt chuẩn trong năm nay, việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực có ý nghĩa quan trọng. Các địa phương đang tập trung rà soát những tiêu chí còn thiếu, ưu tiên nguồn lực cho các phần việc cấp thiết, đồng thời tranh thủ sự hỗ trợ của tỉnh để hoàn thành theo lộ trình.
Ông Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, xây dựng NTM trong giai đoạn hiện nay cần được nhìn nhận theo hướng nâng cao chất lượng và phát triển bền vững. Ngành sẽ phối hợp, hướng dẫn các địa phương rà soát tiêu chí, xác định rõ những nội dung còn thiếu để có giải pháp phù hợp; đồng thời chú trọng duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí sau khi đạt chuẩn.
Theo ông Nguyễn Mỹ Hải, mục tiêu cuối cùng không phải là hoàn thiện hồ sơ hay đạt một danh hiệu, mà là tạo ra những thay đổi thực chất ở khu vực nông thôn, hạ tầng ngày càng đồng bộ, sản xuất có giá trị cao hơn, sản phẩm địa phương được nâng tầm, môi trường sống được cải thiện và người dân có thêm cơ hội phát triển kinh tế ngay trên quê hương.
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của chính quyền cơ sở và sự đồng thuận, chung sức của người dân, 15 xã phấn đấu đạt chuẩn NTM năm 2026 đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu bằng những công việc thiết thực. Từ phát triển sản xuất, huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng đến xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường, mỗi phần việc đều hướng tới một mục tiêu chung: Xây dựng nông thôn Thái Nguyên ngày càng văn minh, hiện đại, đáng sống.