Năm học 2026 - 2027 mở ra trong bối cảnh ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên vừa trải qua một cuộc sắp xếp lớn về mạng lưới trường lớp, tổ chức bộ máy và đội ngũ. Từ yêu cầu tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, ngành Giáo dục và Đào tạo đang từng bước chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị giáo dục hiện đại, phân cấp rõ hơn, trách nhiệm cụ thể hơn, hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng giáo dục thực chất, bảo đảm quyền lợi của người học và nhà giáo.
Đồng chí Dương Văn Lượng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra công tác chuẩn bị năm học mới tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học số 2 Văn Lăng, xã Văn Lăng
Tinh gọn đầu mối, ổn định để phát triển
Thực hiện chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, việc sắp xếp mạng lưới trường học trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, gắn với yêu cầu bảo đảm hoạt động giáo dục liên tục, ổn định và thuận lợi cho người học.
Đến ngày 20/8/2026, 100% UBND các xã, phường đã hoàn thành Đề án, ban hành các quyết định sắp xếp cơ sở giáo dục, bố trí nhân sự và công bố các quyết định. Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 424 cơ sở giáo dục công lập, giảm 505 cơ sở, tương đương 54,36% so với thời điểm 1/7/2025; trong đó, có 366 trường thuộc UBND các xã, phường và 58 trường, trung tâm thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo. Cùng với đó, toàn tỉnh có 523 phân hiệu và 578 điểm trường lẻ được rà soát, bố trí phù hợp với quy mô trường lớp, dân cư, điều kiện địa lý và khả năng đi lại của học sinh.
Điểm đáng chú ý là việc sắp xếp không đơn thuần nhằm giảm số lượng đầu mối mà hướng tới tổ chức lại nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và sử dụng tốt hơn đội ngũ, cơ sở vật chất hiện có. Tại phường Phan Đình Phùng, sau sắp xếp, số trường công lập giảm từ 27 xuống còn 14 trường. Trong đó, cấp mầm non giảm từ 9 xuống 4 trường; tiểu học giảm từ 10 xuống 6 trường; trung học cơ sở giảm từ 8 xuống 4 trường. Hiện 14 trường công lập trên địa bàn phường có tổng số 669 nhóm, lớp với 24.725 học sinh và 1.114 cán bộ, viên chức, người lao động. Mạng lưới trường lớp được tổ chức lại theo hướng hợp lý, các điểm trường tiếp tục được khai thác, sử dụng, bảo đảm học sinh được đến trường thuận lợi.
Ông Trần Đình Thìn, Phó Chủ tịch UBND phường Phan Đình Phùng cho biết: Việc sắp xếp mạng lưới trường học được phường xác định là nhiệm vụ quan trọng, phải thực hiện đồng bộ với việc ổn định tổ chức, đội ngũ và chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới. Mục tiêu không chỉ là giảm đầu mối mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất, đồng thời bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh. Thời gian tới, phường tiếp tục rà soát những vấn đề phát sinh sau sắp xếp, kịp thời tháo gỡ khó khăn để các nhà trường bước vào năm học mới ổn định, nền nếp.
Tại phường Linh Sơn, 19 trường công lập trước sắp xếp được tổ chức lại thành 7 trường, giảm 12 đầu mối, tương đương 63,2%. Mô hình mới gồm 2 trường mầm non, 1 trường tiểu học, 2 trường trung học cơ sở, 2 trường tiểu học và trung học cơ sở. Theo bà Nguyễn Thị Hoạt, Phó Chủ tịch UBND phường Linh Sơn, quá trình sắp xếp được triển khai gắn với yêu cầu ổn định hoạt động giáo dục. "Điều chúng tôi quan tâm nhất sau sắp xếp là không để việc thay đổi tổ chức làm gián đoạn hoạt động dạy và học. UBND phường đã tập trung rà soát cơ sở vật chất, đội ngũ, quy mô trường lớp; phân công cán bộ quản lý phụ trách các cơ sở giáo dục, đồng thời tiếp tục khai thác những điểm trường phù hợp. Năm học mới phải bắt đầu trong tâm thế ổn định, để giáo viên yên tâm công tác, học sinh yên tâm học tập và phụ huynh tin tưởng" - bà Nguyễn Thị Hoạt cho biết.
Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 424 cơ sở giáo dục công lập (Ảnh: Thầy cô giáo và học sinh Trường THPT Tức Tranh trong một tiết học thực hành)
Từ “quản lý” sang “quản trị” giáo dục
Nếu sắp xếp mạng lưới trường lớp là bước đi quan trọng về tổ chức, thì đổi mới phương thức quản trị được xác định là yếu tố quyết định để bộ máy sau sắp xếp vận hành hiệu quả. Đến tháng 7/2026, toàn tỉnh có 30.631 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên tại các cơ sở giáo dục công lập; trong đó có 2.234 cán bộ quản lý, 25.086 giáo viên và 3.311 nhân viên. Tỷ lệ đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo là 98,46%, trên chuẩn đạt 34,6%.
Sau sắp xếp, 1.450 cán bộ quản lý tiếp tục đảm nhiệm chức vụ quản lý; 725 người được bố trí làm giáo viên hoặc công tác khác; 38 người có nguyện vọng nghỉ theo chế độ. Việc bố trí được thực hiện căn cứ quy mô trường lớp, vị trí việc làm và yêu cầu thực tế. Đội ngũ giáo viên cơ bản được giữ ổn định, đồng thời tỉnh tiếp tục triển khai các giải pháp điều động, thuyên chuyển, biệt phái, dạy liên trường… nhằm khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Toàn tỉnh cũng bố trí 2.290 nhân sự hỗ trợ giáo dục tại các cơ sở giáo dục công lập.
Cùng với tổ chức lại bộ máy, ngành Giáo dục và Đào tạo đang rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Đây là bước chuyển quan trọng từ cách làm thiên về quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu, trách nhiệm và hiệu quả đầu ra.
Tại Trường Mầm non Quang Trung, sau quá trình sắp xếp, chuẩn bị năm học mới được Nhà trường triển khai đồng thời trên cả ba phương diện: Đội ngũ, cơ sở vật chất và chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Bà Trần Thị Hồng Hạnh, Hiệu trưởng Trường Mầm non Quang Trung, chia sẻ: Sau sắp xếp, điều quan trọng là đội ngũ phải nhanh chóng ổn định tư tưởng, thống nhất trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Nhà trường xác định mọi thay đổi về tổ chức cuối cùng đều phải hướng đến nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Chúng tôi đang rà soát từng vị trí việc làm, phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực của giáo viên, đồng thời chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, thiết bị, môi trường học tập để đón trẻ trong năm học mới.
Cơ sở vật chất khang trang, hiện đại của Trường THPT Tức Tranh
Đặt chất lượng thực chất làm thước đo
Với chủ đề năm học 2026 - 2027: “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, ngành Giáo dục và Đào tạo Thái Nguyên xác định đây không chỉ là khẩu hiệu mà phải trở thành yêu cầu xuyên suốt trong quản lý, dạy học và đánh giá kết quả. Trước mắt, ngành tập trung bảo đảm các điều kiện về đội ngũ, trường lớp, cơ sở vật chất, sách giáo khoa và thiết bị dạy học; tiếp tục ổn định hoạt động của các cơ sở giáo dục sau sắp xếp; hướng dẫn UBND cấp xã thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục theo phân cấp, phân quyền. Cùng với đó, tỉnh sẽ nghiên cứu tổ chức lại các điểm trường lẻ chưa phù hợp; rà soát nhu cầu đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học giai đoạn 2026 - 2030 theo thứ tự ưu tiên, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.
Chất lượng giáo dục cũng được đặt trong một cách tiếp cận rộng hơn: Triển khai phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, giáo dục bắt buộc trung học cơ sở, củng cố phổ cập giáo dục, xóa mù chữ và xây dựng xã hội học tập; từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; đẩy mạnh STEM/STEAM, kỹ năng số, hướng nghiệp và phát triển toàn diện học sinh. Ngành đồng thời chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, văn hóa ứng xử; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh; nâng cao hiệu quả tư vấn tâm lý học đường, chăm sóc sức khỏe học sinh; chủ động phòng, chống bạo lực học đường, ma túy, thuốc lá điện tử, xâm hại trẻ em và các nguy cơ mất an toàn trên môi trường mạng.
Năm học 2026 - 2027 là sự khởi đầu của một cách tổ chức và vận hành mới của toàn ngành giáo dục (Trong ảnh: Cô trò Trường Tiểu học Đồng Doãn Khuê trong Lễ khai giảng năm học 2025 - 2026)
Năm học 2026 - 2027 không chỉ bắt đầu bằng tiếng trống khai trường, mà còn là sự khởi đầu của một cách tổ chức và vận hành mới của toàn ngành Giáo dục. Tinh gọn hơn về tổ chức, rõ hơn về trách nhiệm, mạnh hơn về phân cấp, hiện đại hơn trong quản trị và thực chất hơn trong đánh giá chất lượng - những chuyển động ấy đang tạo nên khí thế mới trong toàn ngành. Với quyết tâm “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, ngành Giáo dục và Đào tạo Thái Nguyên hướng tới mục tiêu xây dựng một nền giáo dục phát triển ổn định, công bằng, hiện đại, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và sự phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.