79 năm đã trôi qua kể từ ngày Thương binh - Liệt sĩ đầu tiên, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” vẫn luôn được gìn giữ và lan tỏa. Truyền thống ấy không chỉ được thể hiện bằng những nghi lễ tưởng niệm trang nghiêm mà còn bằng những chính sách thiết thực, việc làm cụ thể, những hành động đầy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội đối với người có công (NCC) với cách mạng.
Đoàn công tác của tỉnh thăm, tặng quà gia đình NCC với cách mạng nhân dịp 27/7Chăm lo đời sống người có công
Chiến tranh đã lùi xa, những hố bom năm nào đã nhường chỗ cho làng mạc, phố phường, nhưng những mất mát, đau thương vẫn còn in đậm trong nhiều gia đình. Trong các cuộc kháng chiến và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, Thái Nguyên vừa là hậu phương vững chắc, vừa trực tiếp chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến. Hàng vạn người con của quê hương đã lên đường chiến đấu, nhiều người mãi mãi không trở về.
Ngày đất nước thống nhất, khép lại các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, chiến tranh bảo vệ biên giới, hải đảo và làm nhiệm vụ quốc tế, tỉnh Thái Nguyên có hơn 1.700 người hoạt động cách mạng trước ngày đất nước tổng khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8/1945; gần 700 Bà mẹ Việt Nam anh hùng phong tặng và truy tặng; gần 13.000 liệt sĩ; hơn 11.300 thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh; hơn 15.400 người hoạt động kháng chiến và con đẻ bị nhiễm chất độc hóa học.
Sự tàn khốc, nghiệt ngã mang tên chiến tranh khiến bao gia đình lâm cảnh “tử biệt sinh ly”, để lại những vết thương không thể bù đắp. Thế nhưng, bằng sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự sẻ chia của cộng đồng, những người có công và thân nhân nhân người có công đã từng bước vượt lên khó khăn, tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, tích cực đóng góp xây dựng quê hương. Đến nay, 100% NCC được cấp thẻ bảo hiểm y tế với mức hỗ trợ cao nhất; 100% NCC và thân nhân NCC có nhu cầu về nhà ở đều được hỗ trợ kịp thời, đúng chính sách. Nhiều trẻ em bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học được phát hiện, can thiệp sớm, phục hồi chức năng những dị tật bẩm sinh.
Lãnh đạo tỉnh thành kính dâng hương tưởng nhớ tri ân các Anh hùng liệt sĩ
Là địa phương có Di tích lịch sử quốc gia 27/7 - nơi công bố bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác chăm sóc thương binh, Thái Nguyên luôn gìn giữ và phát huy truyền thống tri ân bằng những hành động thiết thực. Toàn tỉnh hiện có khoảng 2.000 gia đình, cá nhân có công giúp đỡ cách mạng; 9 Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; hơn 111.200 người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc được tặng Huân chương, Huy chương kháng chiến đã được hưởng chính sách ưu đãi một lần; khoảng 80.000 NCC đã được giải quyết chế độ một lần hoặc hằng tháng theo các quyết định của Chính phủ. Hằng năm, có gần 21.000 NCC được chi trả trợ cấp hằng tháng đầy đủ, kịp thời với kinh phí trên 900 tỷ đồng; hơn 7.500 NCC và thân nhân NCC được điều dưỡng, phục hồi sức khỏe; 100% Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống đều được các cơ quan, đơn vị phụng dưỡng suốt đời.
Không chỉ thực hiện tốt chính sách của Đảng và Nhà nước, Thái Nguyên còn huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội chăm lo người có công. Mỗi dịp lễ, Tết, đặc biệt là ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, các hoạt động thăm hỏi, tặng quà, dâng hương, chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ được tổ chức rộng khắp, góp phần lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", bảo đảm đời sống người có công bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình tại nơi cư trú, để những người đã cống hiến cho Tổ quốc tiếp tục sống vui, sống khỏe, là tấm gương sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Tiếp nối hành trình tri ân
Nếu những chính sách ưu đãi là sự chăm lo dành cho người có công và thân nhân liệt sĩ hôm nay, thì hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chính là sự tiếp nối thiêng liêng của đạo lý "Đền ơn đáp nghĩa". Trong nhịp khẩn trương của "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Thái Nguyên cùng cả nước lặng lẽ đi qua những nghĩa trang liệt sĩ, lần giở từng ký ức chiến tranh, kiên trì tìm lại tên tuổi để đưa các anh hùng liệt sĩ trở về trong vòng tay gia đình và sự tri ân của Tổ quốc.
Tỉnh triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm"
Hưởng ứng "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", cả hệ thống chính trị của tỉnh Thái Nguyên đã đồng loạt vào cuộc. Đến nay, 82/82 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn đã được khảo sát, xác định 941 phần mộ chưa rõ thông tin cần lấy mẫu giám định ADN. Các lực lượng chức năng đã khai quật 376 phần mộ tại 6 nghĩa trang, đồng thời thu nhận 3.919/4.007 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ, đạt 97,8% kế hoạch. Song song với đó, công tác rà soát, xác minh các nguồn tin do Nhân dân cung cấp về các phần mộ ngoài nghĩa trang cũng đang được khẩn trương triển khai, mở thêm hy vọng tìm kiếm, quy tập những liệt sĩ còn chưa được trở về.
Đại tá Phan Quyết Thắng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chia sẻ: "Đây thực sự là cuộc chạy đua với thời gian, chúng tôi đang tranh thủ từng phút, từng giây để sớm đưa các anh trở về với gia đình, người thân". Mỗi phần mộ được khai quật, mỗi mẫu ADN được thu nhận, mỗi thông tin được xác minh không chỉ góp phần tìm lại tên tuổi cho những người đã hy sinh mà còn xoa dịu nỗi đau của thân nhân sau nhiều thập kỷ mòn mỏi chờ đợi. Đó vừa là trách nhiệm, vừa là mệnh lệnh từ trái tim của những người đang thực hiện sứ mệnh tri ân, hướng tới mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu, số hóa thông tin các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính trong năm 2026.
Từ những chính sách chăm lo thiết thực đến nỗ lực tìm lại danh tính các anh hùng liệt sĩ, Thái Nguyên đang tiếp tục vun đắp và lan tỏa truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" bằng những hành động thiết thực, trách nhiệm. Đó không chỉ là sự tri ân đối với quá khứ, mà còn là sự gìn giữ những giá trị bền vững của dân tộc, để lòng biết ơn được tiếp nối qua từng thế hệ và mỗi sự hy sinh vì Tổ quốc luôn được trân trọng, khắc ghi.