Việc tiếp tục sắp xếp, sáp nhập thôn, xóm, tổ dân phố đang được triển khai theo lộ trình thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đây là chủ trương lớn nhằm kiện toàn tổ chức cộng đồng dân cư ở cơ sở theo hướng tinh gọn, phù hợp thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, lợi dụng quá trình này, một số đối tượng cố tình tung ra những thông tin sai lệch, gieo rắc tâm lý hoài nghi, cho rằng việc sáp nhập sẽ gây xáo trộn đời sống dân cư, làm mất bản sắc cộng đồng, thậm chí quy kết đây chỉ là sự thay đổi hình thức, thiếu thực chất. Thực tiễn cho thấy, đây là quyết sách đúng, cần được nhìn nhận đầy đủ từ cơ sở chính trị, pháp lý và lợi ích lâu dài của cộng đồng.
Xã Hợp Thành tổ chức Hội nghị sơ kết một năm thực hiện mô hình tổ chức hệ thống chính trị, chính quyền địa phương hai cấp và giao ban với các chi bộ, xómTinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản trị
Sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước, xuất phát từ yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính và bộ máy chính quyền ở các cấp thời gian qua đã tạo chuyển biến tích cực trên phạm vi cả nước; bộ máy quản lý từng bước được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình xử lý công việc, tiết kiệm nguồn lực ngân sách và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
Tại Thái Nguyên, quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai nghiêm túc, bài bản, bảo đảm đúng quy định và giữ vững ổn định. Trước sắp xếp, hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn có tổng cộng 280 đơn vị hành chính cấp xã; sau sắp xếp còn 92 đơn vị, giảm 188 đơn vị, tương đương hơn 67%. Ở cấp tỉnh, số cơ quan chuyên môn giảm từ 26 xuống còn 13; số phòng chuyên môn giảm từ 213 xuống còn 89. Hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập cũng được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả; đến tháng 5/2026, toàn tỉnh còn 144 đơn vị sự nghiệp cấp tỉnh, giảm 31 đơn vị so với trước đó.
Sau một năm thực hiện, hoạt động của chính quyền các địa phương nhanh chóng đi vào nền nếp; việc giải quyết thủ tục hành chính không bị gián đoạn; các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tiếp tục được triển khai ổn định. Những kết quả đó là minh chứng rõ nét cho tính đúng đắn của chủ trương đổi mới tổ chức bộ máy.
Từ kết quả nêu trên, việc tiếp tục sắp xếp thôn, xóm, tổ dân phố là bước đi cần thiết, có tính kế thừa và đồng bộ. Khi đơn vị hành chính cấp xã đã được tổ chức lại, hệ thống cộng đồng dân cư trực thuộc cũng cần được rà soát, sắp xếp tương ứng để bảo đảm thống nhất trong quản lý, tránh tình trạng bộ máy cấp trên đã tinh gọn nhưng tổ chức ở cơ sở vẫn phân tán, quy mô nhỏ, khó điều hành và khó tập trung nguồn lực.
Chủ trương này có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Đó là sự cụ thể hóa quan điểm của Đảng về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn; đồng thời đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở. Qua rà soát tại nhiều địa phương cho thấy vẫn còn những thôn, tổ dân phố có quy mô nhỏ, dân cư ít, không đáp ứng tiêu chí theo quy định, gây khó khăn trong điều hành, phân bổ nguồn lực và tổ chức các phong trào ở cộng đồng dân cư.
Hiện nay, các phương án sắp xếp đang được triển khai theo lộ trình chặt chẽ. Các địa phương trên địa bàn tỉnh tổ chức rà soát hiện trạng, đối chiếu tiêu chí, xây dựng đề án phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, công khai lấy ý kiến cử tri và hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Trong văn bản chỉ đạo triển khai thực hiện Chỉ thị số 21 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp thôn, tổ dân phố, đồng chí Vương Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh yêu cầu các cấp, ngành đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận cao trong Nhân dân; bảo đảm người dân được thông tin đầy đủ, tham gia góp ý và giám sát quá trình sắp xếp theo đúng quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Các địa phương cần xem xét đầy đủ yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư; đồng thời gắn sắp xếp với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững.
Điều đó bác bỏ luận điệu cho rằng việc sắp xếp là sự áp đặt hành chính từ trên xuống. Thực tế, đây là quá trình được triển khai trên cơ sở phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Mỗi phương án đều phải lấy ý kiến rộng rãi, tiếp thu, giải trình đầy đủ trước khi thực hiện. Chính sự tham gia trực tiếp của người dân là yếu tố bảo đảm tính khách quan, minh bạch và đồng thuận xã hội.
Hiệu quả của việc sắp xếp không chỉ dừng ở giảm đầu mối, mà hướng tới mục tiêu căn cơ hơn: nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, giúp bộ máy vận hành thống nhất, trách nhiệm rõ ràng, nguồn lực được tập trung hiệu quả hơn cho đầu tư hạ tầng, nâng cao phúc lợi cộng đồng, đẩy mạnh chuyển đổi số và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Trong quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố, vấn đề xử lý tài sản công, nhất là nhà văn hóa, đang nhận được sự quan tâm. (Trong ảnh: Nhà văn hóa xóm Ao Đậu, xã Văn Hán) Đồng thuận xã hội là nền tảng thành công
Một trong những luận điệu dễ gây tác động tâm lý là cho rằng sáp nhập thôn, tổ dân phố sẽ làm mất bản sắc cộng đồng, xóa nhòa truyền thống lịch sử của từng địa bàn. Đây là cách lập luận phiến diện, đánh tráo khái niệm, nhằm gieo tâm lý lo ngại trong Nhân dân.
Cần khẳng định rõ, việc điều chỉnh đơn vị tổ chức cộng đồng dân cư không đồng nghĩa với xóa bỏ giá trị văn hóa hay phủ nhận lịch sử hình thành của từng thôn, xóm, tổ dân phố. Bản sắc của một vùng đất được hun đúc từ truyền thống, phong tục, lối sống, ký ức cộng đồng, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể. Những yếu tố ấy không mất đi chỉ vì có sự điều chỉnh về tên gọi hoặc quy mô tổ chức.
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, sau sắp xếp, các thiết chế văn hóa, lễ hội truyền thống, phong tục tốt đẹp vẫn được gìn giữ; thậm chí có thêm điều kiện để bảo tồn, phát huy khi nguồn lực được đầu tư tập trung hơn. Khi cộng đồng có quy mô phù hợp, việc huy động nguồn lực xây dựng hạ tầng, tổ chức sinh hoạt văn hóa, thể thao, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh trật tự cũng thuận lợi hơn.
Tại Thái Nguyên, việc xây dựng phương án sắp xếp đều gắn với yêu cầu tôn trọng yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán của từng cộng đồng. Các địa phương chú trọng tuyên truyền, đối thoại, giải thích để người dân hiểu rõ mục tiêu, lợi ích lâu dài của chủ trương. Chính quá trình đối thoại thẳng thắn, dân chủ ấy là cơ sở củng cố đồng thuận xã hội. Đồng thuận không hình thành từ mệnh lệnh hành chính, mà được xây dựng từ nhận thức đúng, niềm tin vững và sự minh bạch trong tổ chức thực hiện.
Trong văn bản mới ban hành, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn cũng nhấn mạnh yêu cầu trong quá trình triển khai sắp xếp thôn, tổ dân phố phải giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, không để xảy ra điểm nóng hoặc vụ việc phức tạp ở cơ sở; đồng thời giữ gìn, phát huy truyền thống đoàn kết cộng đồng và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố giúp tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. (Trong ảnh: Khánh thành tuyến đường bê tông xóm Đồng Hương, xã Kha Sơn)Các thế lực thù địch thường lợi dụng tâm lý gắn bó với tên làng, tên xóm để tung tin sai lệch, kích động sự hoài nghi, quy kết việc sáp nhập là biểu hiện của sự tùy tiện, máy móc. Mục tiêu của chúng là làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với chủ trương đổi mới của Đảng, gây chia rẽ giữa chính quyền với người dân. Song, mọi sự xuyên tạc đều trở nên vô nghĩa trước những kết quả cụ thể từ thực tiễn.
Sau mỗi đợt sắp xếp đơn vị hành chính, bộ máy quản lý vận hành ổn định hơn, hiệu quả hơn; các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội vẫn được triển khai đồng bộ; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; niềm tin của Nhân dân tiếp tục được củng cố. Đây là cơ sở quan trọng để khẳng định: sắp xếp không phải là làm mất đi cộng đồng, mà là tổ chức lại cộng đồng dân cư theo hướng phù hợp hơn với yêu cầu quản trị và phát triển.
Để chủ trương này đi vào cuộc sống, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy phải làm tốt công tác lãnh đạo, định hướng tư tưởng. Chính quyền các cấp tổ chức thực hiện khoa học, dân chủ, minh bạch. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cần sâu sát cơ sở, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Đội ngũ cán bộ cơ sở phải thật sự gương mẫu, gần dân, trực tiếp giải thích, đối thoại và tháo gỡ vướng mắc phát sinh.
Cùng với đó, các cơ quan tuyên truyền giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên mặt trận tư tưởng. Thông tin chính xác, kịp thời, phân tích rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của chủ trương sẽ góp phần định hướng dư luận, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động; đồng thời đấu tranh, phản bác hiệu quả các quan điểm sai trái, xuyên tạc.
Sắp xếp thôn, xóm, tổ dân phố là bước đi nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng quản trị, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước và từng địa phương. Đây là quyết sách đúng đắn, có lộ trình rõ ràng, được triển khai dân chủ, công khai, thận trọng, vì lợi ích lâu dài của Nhân dân.
Với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố sẽ tạo nền tảng vững chắc cho xây dựng chính quyền cơ sở hiện đại, hiệu lực, gần dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.