Nằm nép mình giữa núi rừng xanh thẳm của Ba Bể, Làng du lịch cộng đồng Bản Cám Thượng (xã Ba Bể) vẫn còn là một cái tên khá mới mẻ. Nơi đây đang được xã Ba Bể giới thiệu đến du khách, hy vọng mở ra một không gian trải nghiệm mới. Bản làng chưa nhộn nhịp khách thập phương, nhưng chính sự nguyên sơ, mộc mạc ấy lại khiến nơi đây trở thành một điểm đến hấp dẫn cho những ai yêu thích khám phá, trải nghiệm và tìm về giá trị văn hóa bản địa.
Nét văn hóa độc đáo trong trang phục truyền thống của người Dao thôn Bản Cám Thượng được gìn giữ và phát huyBản Cám Thượng hiện có hơn 100 hộ dân, với trên 500 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao sinh sống. Trong đó, dân tộc Dao Tiền và Dao Đỏ mang đến một không gian văn hóa đa sắc màu, từ trang phục, phong tục đến đời sống sinh hoạt thường ngày. Mỗi nếp nhà, mỗi con đường nhỏ trong bản đều mang đậm dấu ấn của đời sống của đồng bào dân tộc vùng cao.
Đến với Bản Cám Thượng, ấn tượng đầu tiên đọng lại trong lòng du khách chính là giếng nước cổ trong làng. Theo các cụ cao niên trong thôn kể lại, từ xa xưa những người đi khai hoang, xây dựng vùng kinh tế mới đã tìm thấy giếng nước này, từ đó quần tụ về sinh sống và lập nên Bản Cám Thượng ngày nay. Giếng nước trong vắt quanh năm, mùa đông ấm áp, mùa hè mát mẻ. Xung quanh là dòng suối uốn lượn, dưới làn nước trong veo có thể nhìn rõ từng đàn cá, tôm nhỏ tung tăng bơi lội, tạo nên một bức tranh thiên nhiên vừa bình yên, vừa giàu sức sống.
Vào bản làng, du khách sẽ bắt gặp những nếp nhà sàn truyền thống với mái ngói âm dương, cột gỗ vững chãi gắn liền với văn hóa lâu đời của đồng bào miền núi. Không gian bản làng còn được điểm xuyết bởi những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, trong đó có cây đa lớn hàng chục người ôm mới xuể. Mùa xuân, sắc trắng tinh khôi của hoa lê phủ kín không gian, tạo nên khung cảnh thơ mộng hiếm có giữa núi rừng.
Mùa Xuân, hoa lê nở trắng tạo nên khung cảnh thơ mộng cho núi rừngBên cạnh đó, với tiềm năng lợi thế về nông nghiệp, cánh đồng lúa trong thôn như một dải lụa mềm uốn lượn giữa núi đồi, mang vẻ đẹp biến chuyển theo từng mùa, tạo nên điểm nhấn đặc biệt của Bản Cám Thượng. Khi lúa còn xanh, cả không gian như được phủ lên một tấm thảm non, trải dài bất tận dưới bầu trời trong veo. Đến mùa lúa chín, cánh đồng lại khoác lên mình sắc vàng óng ả, rực rỡ dưới nắng, từng thửa ruộng bậc thang nối tiếp nhau tạo nên vẻ đẹp của sự trù phú, no ấm.
Mùa vàng trên Bản Cám ThượngMột trong những trải nghiệm độc đáo tại Bản Cám Thượng là khám phá nghề truyền thống làm thuốc nam của người Dao. Trong bản hiện có nhiều gia đình lưu giữ và phát triển nghề làm thuốc, đặc biệt là các bài thuốc tắm lá truyền thống được biết đến với công dụng chăm sóc sức khỏe, phục hồi thể trạng, nhất là đối với phụ nữ sau sinh. Đây không chỉ là sản phẩm du lịch mà còn là giá trị y học bản địa quý báu cần được bảo tồn.
Đến tham quan nhà dân, du khách còn được chứng kiến kỹ thuật thêu trang phục truyền thống với những hoa văn tinh xảo. Từng đường kim, mũi chỉ đều được thực hiện hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và đôi bàn tay khéo léo của các cô gái. Chính vì vậy, mỗi sản phẩm góp phần gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào Dao nơi đây.
Những món ẩm thực độc đáo khi đến Bản Cám Thượng du khách sẽ được thưởng thứcĐến Bản Cám Thượng, du khách đến đây còn có cơ hội hòa mình vào đời sống văn hóa của người dân qua những làn điệu dân ca mộc mạc mà sâu lắng. Những bữa cơm đậm chất núi rừng với cơm lam, cá suối, rau rừng, thịt lợn bản, lạp sườn… hay những món quà dân dã từ các loại bánh làm từ hạt gạo nương, tuy giản dị nhưng chứa đựng trọn vẹn hương vị của núi rừng.
Hiện nay, Bản Cám Thượng vẫn đang ở giai đoạn đầu định hình phát triển du lịch cộng đồng. Chính vì vậy, nơi đây vẫn giữ được gần như nguyên vẹn nét hoang sơ, tiềm năng để phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch xanh. Với định hướng phát triển và sự chung tay của cộng đồng, trong tương lai không xa, nơi đây có thể trở thành một điểm sáng trên hành trình khám phá vùng hồ Ba Bể.