Chủ động đầu tư phát triển giao thông, mở lối thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng cao
Ở miền núi, một con đường thuận lợi không chỉ giúp người dân đi lại dễ dàng hơn mà còn mở thêm hướng vận chuyển nông, lâm sản, kết nối khu dân cư, vùng sản xuất với trung tâm. Từ những nhu cầu cụ thể ở cơ sở, nhiều địa phương miền núi phía Bắc Thái Nguyên đang từng bước đầu tư, hoàn thiện hệ thống giao thông, đồng thời chủ động tính toán những tuyến kết nối mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Cầu Khuổi Nộc, thôn Khuổi Nộc, xã Văn Lang đang được nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi côngThôn Khuổi Nộc, xã Văn Lang có 153 hộ dân, phần lớn là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Đời sống của người dân còn nhiều khó khăn, giao thông trên địa bàn thôn nhiều đoạn xuống cấp, khiến việc đi lại, vận chuyển hàng hóa chưa thuận lợi. Trong điều kiện đó, mỗi công trình giao thông được đầu tư đều tác động trực tiếp đến sinh hoạt, sản xuất của người dân. Cầu Khuổi Nộc là một trong những công trình như vậy. Cầu hiện có đã xuống cấp, không còn bảo đảm yêu cầu về quy mô, tải trọng và an toàn khai thác. Để khắc phục, cầu mới đang được xây dựng với tổng mức đầu tư hơn 1,3 tỷ đồng, mặt đường rộng 3,5m. Cùng với xây dựng cầu mới, chính quyền địa phương cũng triển khai tu sửa, nâng cấp những đoạn đường bị hư hỏng do thiên tai, từng bước khắc phục những điểm giao thông còn khó khăn. Ông Dương Hồng Sinh, người dân thôn Khuổi Nộc chia sẻ: Cầu cũ đã xuống cấp, đường đến trung tâm xã thì nhiều đoạn đã bị hư hỏng nên việc đi lại, nhất là vào mùa mưa, gặp nhiều khó khăn. Người dân mong cầu mới sớm hoàn thành, đường được sửa chữa để việc đi lại an toàn, thuận lợi hơn, nhất là khi vận chuyển nông sản, hàng hóa.
Câu chuyện ở Khuổi Nộc cũng là thực tế tại nhiều khu dân cư vùng cao. Đường giao thông thuận lợi không chỉ giúp người dân đến trung tâm xã, trường học, cơ sở y tế dễ dàng hơn mà còn giảm trở ngại khi đưa vật tư vào sản xuất và vận chuyển nông sản ra thị trường. Tại xã Ngân Sơn, năm 2026, địa phương đang đôn đốc các nhà thầu triển khai đường nội thôn Lũng Viền với tổng mức đầu tư 2,5 tỷ đồng và tuyến đường Phia Khao - Phia Lỷ (đoạn nối tiếp) có tổng mức đầu tư 1,7 tỷ đồng. Các công trình được triển khai từ nhu cầu thực tế của người dân, hướng tới cải thiện điều kiện đi lại, vận chuyển vật tư, nông sản, kết nối khu dân cư với hệ thống giao thông hiện có.
Chủ tịch UBND xã Bạch Thông Hà Ngọc Việt (đội mũ) kiểm tra tiến độ thi công đường giao thông nông thôn trên địa bàn xãVới những hộ sản xuất nông, lâm nghiệp, giao thông thuận lợi có ý nghĩa ngay từ khâu đưa vật tư vào sản xuất đến khi thu hoạch, vận chuyển sản phẩm. Đây cũng là điều kiện để người dân chủ động hơn trong lựa chọn nơi tiêu thụ, mở rộng giao thương. Tại các địa phương miền núi, nơi sản xuất còn phân tán, địa hình chia cắt, những tuyến đường đến khu dân cư, vùng sản xuất vì vậy được xem xét đầu tư theo từng bước, phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực. Song song với những công trình đang triển khai, các địa phương cũng chủ động chuẩn bị cho những tuyến đường của giai đoạn 2026 - 2030. Tại xã Bạch Thông, chính quyền địa phương đang tập trung đánh giá hiện trạng, điều kiện thực tế để làm cơ sở nghiên cứu, đề xuất phương án thực hiện tuyến đường Pù Đồn - Nà Thoi và tuyến Nà Thoi - Nà Hin. Việc khảo sát, đánh giá trước khi đề xuất đầu tư nhằm xác định nhu cầu, hướng tuyến, quy mô và mức độ ưu tiên của từng công trình, gắn với quy hoạch và khả năng cân đối nguồn lực. Từ đó, các tuyến đường được tính toán không chỉ để giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn đáp ứng yêu cầu kết nối lâu dài.
Đơn vị tư vấn khảo sát phương án đầu tư xây dựng cầu mới tại thôn Mỹ Phương 1, xã Thượng MinhTại xã Thượng Minh, trong giai đoạn 2026 - 2030, địa phương dự kiến triển khai một số công trình giao thông trọng điểm, trong đó có cầu Đông Lẻo và cầu Nặm Đảng thuộc thôn Mỹ Phương 1. Đồng chí Hoàng Văn Minh, Chủ tịch UBND xã Thượng Minh cho biết: Trong giai đoạn 2026 - 2030, xã tiếp tục rà soát, ưu tiên các công trình giao thông thiết yếu, nhất là những tuyến kết nối khu dân cư, vùng sản xuất. Việc đầu tư được tính toán phù hợp với quy hoạch và khả năng cân đối nguồn lực, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông trên địa bàn.
Không chỉ phát triển giao thông nội bộ, các địa phương còn chủ động nghiên cứu những tuyến có khả năng kết nối khu vực, tạo thêm hướng lưu thông hàng hóa và liên kết sản xuất. Tuyến đường kết nối Phủ Thông - Thượng Minh là một ví dụ. Hai xã giáp nhau về địa lý nhưng việc đi lại, vận chuyển hàng hóa giữa một số khu vực còn khó khăn do chưa có tuyến đường thuận lợi kết nối trực tiếp. Từ thực tế đó, tuyến đường từ thôn Hoa Sơn, xã Phủ Thông đến thôn Pùng Chằm, xã Thượng Minh được nghiên cứu, đề xuất đầu tư.
Theo phương án, tuyến có chiều dài khoảng 2,6 km, dự kiến đầu tư theo tiêu chuẩn đường cấp VI miền núi, mặt đường bê tông xi măng rộng 3 m, nền đường rộng 5 m, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 14 tỷ đồng. Đồng chí Nông Ngọc Huấn, Chủ tịch UBND xã Phủ Thông cho biết: Tuyến đường kết nối Phủ Thông - Thượng Minh xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân hai địa phương. Phủ Thông và Thượng Minh giáp nhau nhưng việc đi lại hiện còn khó khăn. Nếu tuyến đường được đầu tư, người dân các thôn sẽ thuận lợi hơn trong đi lại, vận chuyển nông, lâm sản, trao đổi hàng hóa; đồng thời tạo thêm điều kiện để các khu vực sản xuất được kết nối.
Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường không chỉ phục vụ phát triển kinh tế mà còn đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Hiện các cơ quan chuyên môn của hai địa phương đang phối hợp khảo sát, rà soát quy hoạch, hoàn thiện hồ sơ để đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét đưa dự án vào danh mục đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030.
Thực tế tại Văn Lang, Ngân Sơn, Bạch Thông, Thượng Minh và Phủ Thông cho thấy, đầu tư giao thông miền núi đang được triển khai theo nhiều cấp độ: Xử lý những điểm xuống cấp, hoàn thiện các tuyến phục vụ khu dân cư, vùng sản xuất và nghiên cứu những tuyến kết nối liên xã. Điểm chung trong cách làm là các địa phương không chỉ nhìn vào nhu cầu đi lại trước mắt mà từng bước tính toán mối liên hệ giữa giao thông với sản xuất, lưu thông hàng hóa và không gian phát triển. Với địa bàn miền núi, nơi chi phí vận chuyển thường cao hơn do địa hình và khoảng cách, việc cải thiện giao thông có thể tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất của người dân.
Mỗi công trình giao thông, dù lớn hay nhỏ, đều bắt đầu từ nhu cầu thiết thực của người dân và yêu cầu phát triển của địa phương. Một cây cầu được xây, một tuyến đường được mở không chỉ giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn mà còn tạo thêm những kết nối mới giữa khu dân cư, vùng sản xuất và thị trường. Từng con đường được nối dài cũng là thêm một hướng mở cho phát triển, để những vùng cao còn nhiều khó khăn có thêm điều kiện vươn lên, đời sống người dân từng bước được nâng cao.