Lan tỏa tư duy sản xuất mới trong đồng bào dân tộc thiểu số
Trên những triền đồi phủ xanh quế, mỡ và những vườn cây ăn quả của xã Bạch Thông, nhiều nông dân đang chọn một con đường khác. Không còn chỉ trông chờ vào cây trồng, vật nuôi truyền thống, họ mạnh dạn đưa giống mới vào sản xuất, đầu tư chế biến, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ. Những cách làm mới không chỉ nâng cao giá trị kinh tế trên từng diện tích đất mà còn từng bước lan tỏa tư duy sản xuất hàng hóa, tạo động lực để đồng bào dân tộc thiểu số chủ động vươn lên phát triển kinh tế, cải thiện đời sống.
Anh-tin-bai
Mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng khai thác hiệu quả diện tích đất lâm nghiệp và nâng cao thu nhập cho gia đình chị Bàn Thị Thùy Dung, thôn Thanh Phong, xã Bạch Thông
Từ những mô hình kinh tế hiệu quả
Một buổi sáng đầu đông, con đường dẫn vào trang trại Đại Thắng ở thôn Đông Viên rộn ràng tiếng máy băm thức ăn. Phía sau dãy chuồng nuôi lợn rừng bán hoang dã là những triền đồi nối tiếp nhau phủ kín màu xanh của cát sâm, sâm Nam và rừng sản xuất. Ít ai nghĩ rằng hơn hai mươi năm trước, nơi đây chỉ là vùng đất trống đồi trọc mà nay đã trở thành một trang trại sản xuất hiệu quả.
Chủ nhân của trang trại Đại Thắng là anh Chu Quang Phúc, người đã gắn bó với vùng đất này từ những ngày đầu lập nghiệp. Khởi đầu với diện tích đất không lớn, anh từng bước mở rộng quy mô, hình thành trang trại tổng hợp rộng hơn 100 ha. Năm 2006, khi nhiều hộ dân vẫn quen với phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, anh lựa chọn phát triển lợn rừng bán hoang dã - hướng đi còn khá mới ở địa phương.
Những năm đầu chăn nuôi lợn rừng bán hoang dã, anh Phúc không ít lần gặp thất bại. Song không nản chí, anh kiên trì học hỏi, chủ động lai tạo giống, phân khu chuồng trại và thực hiện nghiêm quy trình phòng dịch, đưa mô hình dần đi vào ổn định. Hiện nay, trang trại Đại Thắng duy trì khoảng 50 con lợn nái, mỗi năm cung cấp ra thị trường từ 800 - 900 con lợn thương phẩm. Nhờ chủ động được con giống, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và áp dụng quy trình chăn nuôi phù hợp, đàn lợn sinh trưởng ổn định, sản phẩm được nhiều thương lái và nhà hàng trong, ngoài tỉnh lựa chọn.
Anh-tin-bai

Anh Chu Quang Phúc, thôn Đông Viên, xã Bạch Thông kiểm tra sự phát triển của cây sâm Nam

Không chỉ phát triển chăn nuôi, nhận thấy lợi thế đất đồi còn nhiều dư địa khai thác, từ năm 2021, anh Phúc bắt đầu phát triển cây cát sâm. Sau nhiều chuyến đi học hỏi kinh nghiệm ở các địa phương, anh nhận thấy cây sâm Nam phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của Bạch Thông nên mạnh dạn đưa cây sâm Nam vào sản xuất và dần mở rộng diện tích, đồng thời liên kết với các hộ dân xây dựng vùng nguyên liệu gần 10 ha.
Không dừng ở việc bán nguyên liệu, anh đầu tư chế biến trà hoa sâm và rượu sâm. Sản phẩm rượu sâm đạt chứng nhận OCOP 3 sao đã mở thêm hướng nâng cao giá trị cho cây dược liệu, đồng thời tạo đầu ra cho vùng nguyên liệu liên kết. Với cách làm hiệu quả, trang trại của anh Phúc hiện tạo việc làm thường xuyên cho 8 lao động địa phương cùng nhiều lao động thời vụ.
Theo anh Phúc, nông nghiệp muốn phát triển bền vững phải sản xuất theo chuỗi giá trị; không chỉ quan tâm đến năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn phải xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Cách làm mới ấy đang trở thành kinh nghiệm để các hộ dân trên địa bàn tham khảo, học hỏi; trong đó, có đồng bào dân tộc thiểu số với nhiều lợi thế về đất đai, rừng sản xuất và điều kiện phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp.
Đánh thức giá trị dưới tán rừng
Rời trang trại ở Đông Viên, chúng tôi tiếp tục men theo những con đường quanh co dẫn lên các triền đồi ở thôn Thanh Phong. Nếu ở Đông Viên, giá trị được tạo nên từ mô hình trang trại tổng hợp thì tại đây, sự đổi thay lại bắt đầu từ những khoảng đất tưởng như bị bỏ quên dưới tán rừng.
Trong khu rừng quế, dưới những tán cây đã khép kín, từng bụi sa nhân tím xanh mướt điểm những chùm quả đỏ báo hiệu mùa thu hoạch sắp tới. Vài năm trước, khoảng đất này chỉ phủ đầy lá mục và cỏ dại.
Anh-tin-bai
Niềm vui của chị Bàn Thị Thùy Dung khi quả sa nhân tím được mùa được giá
Người mở lối cho sự thay đổi ấy là chị Bàn Thị Thùy Dung. Năm 2022, sau chuyến đi học hỏi mô hình trồng sa nhân tím tại Lào Cai, chị quyết định đưa giống cây này về trồng dưới tán quế và mỡ của gia đình. Khi đó, đây vẫn là loại cây còn khá xa lạ đối với nhiều người dân địa phương.
Chị Bàn Thị Thùy Dung chia sẻ: "Tôi nghĩ nếu tận dụng được diện tích dưới tán rừng thì vừa có thêm thu nhập, vừa góp phần giữ rừng. Vì thế, dù chưa có nhiều kinh nghiệm, tôi vẫn quyết định thử sức".
Quyết định ấy cũng đồng nghĩa với việc chị bắt đầu với cây sa nhân gần như từ con số "không". Có thời điểm những luống sa nhân phát triển chậm, chị phải tự tìm hiểu kỹ thuật, điều chỉnh cách chăm sóc để cây thích nghi với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng. Sau hơn 3 năm, sự kiên trì, nỗ lực của chị đã được đền đáp khi gần 2 ha sa nhân tím phát triển ổn định, trong đó hơn 0,2 ha đã cho thu hoạch. Năm 2025, từ 4 tạ sa nhân bán với giá khoảng 80 - 100 nghìn đồng/kg, gia đình chị có thêm nguồn thu đáng kể.
Những khoảng đất trước đây từng bỏ trống nay đã phủ kín màu xanh của cây dược liệu; sa nhân tím phát triển ổn định dưới tán quế, đã tạo thêm sinh kế cho gia đình chị Dung. Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, khi mô hình bước đầu mang lại hiệu quả, chị còn chủ động nhân giống, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ cây giống cho các hộ dân muốn phát triển sa nhân tím.
Vừa trò chuyện, chị Dung vừa nhẹ tay gạt lớp lá mục dưới gốc sa nhân. Dưới lớp đất ẩm, những chồi non xanh mướt tiếp tục nhú lên sau đợt mưa đầu mùa. Chị khẽ phủ lại lớp lá rồi nhìn những chùm sa nhân tím đang chuyển đỏ. "Ngày trước dưới tán rừng chỉ có cỏ dại. Giờ mỗi mùa lại có thêm một mùa quả", chị phấn khởi chia sẻ.
Anh-tin-bai
Diện tích cây ăn quả mang lại thu nhập cao cho gia đình chị Bàn Thị Thùy Dung
Sa nhân tím chỉ là một phần trong mô hình kinh tế tổng hợp mà chị Dung kiên trì xây dựng. Gia đình chị đang phát triển khoảng 19 ha cam, quýt, 20 ha rừng quế, mỡ cùng nhiều loại cây dược liệu như chè hoa vàng, khôi nhung tía. Việc kết hợp nhiều loại cây trồng trên cùng một vùng đồi giúp tận dụng hiệu quả quỹ đất, tạo nguồn thu ở nhiều thời điểm trong năm và giảm thiểu rủi ro khi thị trường biến động; trong đó, cam, quýt vẫn là cây trồng chủ lực. Riêng năm 2025, sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi hơn 200 triệu đồng từ diện tích cây ăn quả.
Đồng chí Bàn Tiến Phương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bạch Thông đánh giá, thay vì chỉ duy trì những loại cây trồng, vật nuôi quen thuộc, người dân đã quan tâm hơn đến việc tìm hiểu thị trường, lựa chọn giống mới, áp dụng khoa học kỹ thuật và tính toán hiệu quả kinh tế trên từng diện tích đất. Đặc biệt, việc chủ động học hỏi kinh nghiệm, chia sẻ cây giống, kỹ thuật sản xuất đang góp phần đưa những mô hình hiệu quả đến gần hơn với cộng đồng.
Đây cũng là yếu tố quan trọng để phát huy nội lực trong đồng bào dân tộc thiểu số. Bởi cùng với nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, sự chủ động thay đổi tư duy, khơi dậy ý chí vươn lên và phát huy lợi thế sẵn có của mỗi gia đình sẽ quyết định tính bền vững trong phát triển kinh tế, giảm nghèo.
Đồng chí Nguyễn Vũ Mão, Phó Chủ tịch UBND xã Bạch Thông cho biết, để những cách làm hay tiếp tục lan tỏa trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương chú trọng tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tập quán sản xuất; tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, phát huy vai trò của những hộ sản xuất tiêu biểu trong hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm, tạo sự lan tỏa từ chính cộng đồng dân cư.
Thu Trang
thainguyen.gov.vn
image advertisement
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1

Cơ quan chủ quản: UBND TỈNH THÁI NGUYÊN

Bản quyền thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên

Trụ sở: Số 88, đường Hùng Vương, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên Email: portal@thainguyen.gov.vn Điện thoại: 0208.3851149 Fax: 0208.3851149

Trưởng Ban Biên tập: Đào Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dịch vụ sự nghiệp tỉnh Thái Nguyên

Ghi rõ nguồn "thainguyen.gov.vn" khi phát hành thông tin từ website này