An toàn khu (ATK) Định Hóa và ATK Chợ Đồn là những địa chỉ đỏ có vị trí đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam, gắn với hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ và nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Hai khu di tích thuộc quần thể di tích Chiến khu Việt Bắc, có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và có ý nghĩa sâu sắc trong giáo dục truyền thống cách mạng. Hiện nay, tỉnh Thái Nguyên đang triển khai các dự án bảo tồn, tu bổ, tôn tạo nhằm phát huy giá trị các di tích, qua đó góp phần tạo điểm nhấn cho Thái Nguyên trong không gian văn hóa - lịch sử vùng Việt Bắc.
Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại đèo De, xã Phú Đình thuộc Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt ATK Định HóaTập trung nguồn lực cho những công trình có ý nghĩa đặc biệt
ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn lưu giữ nhiều địa điểm gắn với thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ và các cơ quan Trung ương ở, làm việc, lãnh đạo, chỉ đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Những di tích ấy không chỉ ghi dấu các sự kiện quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam mà còn thể hiện sinh động mối quan hệ gắn bó giữa cách mạng với Nhân dân, tinh thần đoàn kết và sự đùm bọc, chở che của đồng bào các dân tộc vùng Việt Bắc trong những năm tháng kháng chiến. .
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn cùng Trung ương Đảng, Chính phủ lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1947 - 2027), việc bảo tồn, tu bổ, tôn tạo các di tích đang được Thái Nguyên tích cực triển khai. Cùng với các hạng mục tu bổ trực tiếp, tỉnh quan tâm chỉnh trang cảnh quan, không gian tổ chức sự kiện, cơ sở đón tiếp, lưu trú và các điều kiện phục vụ hoạt động giáo dục truyền thống, tham quan, nghiên cứu và du lịch về nguồn.
Tại ATK Định Hóa, nhiều công trình đang được chuẩn bị đầu tư xây dựng. Nổi bật là Dự án xây dựng Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và khối biểu tượng được đầu tư từ nguồn xã hội hóa, đang được tỉnh trình Ban Bí thư xin chủ trương. Khi hoàn thành, đây sẽ là điểm nhấn quan trọng trong không gian Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, thể hiện sự tri ân đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời góp phần làm sâu sắc hơn giá trị biểu tượng của vùng đất từng là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ lãnh đạo cuộc kháng chiến. Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh hiện đang phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng tiến độ chi tiết từng công việc để hoàn thiện các thủ tục ngay sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền. Tỉnh phấn đấu tổ chức đúc tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh vào ngày 03/02/2027, hoàn thành lắp dựng sau khoảng một tháng và hoàn thành toàn bộ công trình trước ngày 30/4/2027.
Cùng với đó, tỉnh cũng từng bước hoàn thiện các hạng mục khác trong Khu di tích. Sân lễ hội tại Cụm di tích trung tâm xã Phú Đình được đầu tư từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa sẽ tạo thêm không gian tổ chức các sự kiện chính trị, văn hóa, lễ hội và hoạt động giáo dục truyền thống. Trong khi đó, việc cải tạo Nhà khách, khu lưu trú và các hạng mục phụ trợ Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, cùng với nâng cấp một số hạng mục tại Khu Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng được thực hiện thủ tục chuẩn bị đầu tư khu vực đón tiếp, lưu trú đến khu vực tổ chức các hoạt động tham quan và trải nghiệm.
Bên cạnh đó, Di tích địa điểm thành lập Ủy ban Kiểm tra Trung ương hiện đang chuẩn bị các bước điều chỉnh quy hoạch và hoàn thiện các thủ tục liên quan để thực hiện cải tạo, tu bổ, dự kiến khởi công vào đầu tháng 10/2026. Còn tại Di tích đồi Pụ Đồn (đồi Phong Tướng), Dự án Xây dựng khu hồ sen được nghiên cứu triển khai nhằm vừa hoàn thiện cảnh quan, vừa tạo sự hài hòa giữa không gian sinh thái với giá trị lịch sử của địa điểm.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy thăm Di tích lịch sử Nà Pậu thuộc Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt ATK Chợ ĐồnCùng với các di tích tại ATK Định Hóa, các di tích tại ATK Chợ Đồn cũng sẽ được đầu tư tôn tạo. Các dự án tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử Nà Pậu, Pù Cọ, Khau Mạ, Khuổi Linh đang được chuẩn bị các bước triển khai. Nguồn lực đầu tư được huy động từ nhiều chương trình, trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Việc tu bổ, tôn tạo các di tích từng bước hoàn thiện những “địa chỉ đỏ” trong không gian ATK Chợ Đồn.
Di tích Khuổi Linh sẽ được tu bổ, tôn tạo từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóaQuyết tâm hoàn thành các công trình trước tháng 5/2027
Để các công trình bảo tồn, tôn tạo thực sự trở thành những công trình có ý nghĩa chào mừng kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn cùng Trung ương Đảng, Chính phủ lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1947 - 2027), yêu cầu đặt ra hiện nay là phải bảo đảm tiến độ và chất lượng các công trình.
Tại cuộc họp rà soát tiến độ các dự án, Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn nhấn mạnh, các công trình, dự án phục vụ kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn là những công trình có ý nghĩa chính trị, lịch sử đặc biệt quan trọng. Vì vậy, từng dự án, từng hạng mục và từng phần việc phải được xây dựng tiến độ cụ thể; xác định rõ mốc thời gian và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị để tổ chức thực hiện. Đồng chí yêu cầu các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và doanh nghiệp tăng cường phối hợp, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; vừa đẩy nhanh tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng, mỹ thuật và an toàn thi công.
Đặc biệt, các dự án tại ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn được xác định triển khai theo cơ chế “luồng xanh 24 giờ”, ưu tiên giải quyết nhanh các thủ tục, bảo đảm công việc không bị gián đoạn, phấn đấu hoàn thành toàn bộ các công trình trước ngày 5/5/2027, góp phần tổ chức thành công Lễ kỷ niệm 80 năm sự kiện lịch sử đặc biệt này.
Theo đó, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phía Bắc cùng các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan đang tập trung triển khai các nhiệm vụ được giao, tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục, mặt bằng, hồ sơ và tổ chức thi công, bảo đảm tiến độ từng công trình.
Khi hoàn thành, các dự án sẽ góp phần tạo diện mạo khang trang, đồng bộ hơn cho ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn, đồng thời nâng cao điều kiện bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị của 2 khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt trên địa bàn tỉnh. Đây cũng là sự chuẩn bị cho Lễ kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa, ATK Chợ Đồn cùng Trung ương Đảng, Chính phủ lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, dự kiến tổ chức quy mô cấp tỉnh vào tháng 5/2027 tại 2 khu di tích. Không chỉ là dấu mốc để ôn lại một chặng đường lịch sử đặc biệt của dân tộc, sự kiện còn là dịp để Thái Nguyên giới thiệu sâu rộng hơn những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất cách mạng, để những giá trị được vun đắp từ lịch sử tiếp tục lan tỏa đến các thế hệ hôm nay và mai sau.