Thái Nguyên đang bước vào giai đoạn tăng tốc thực hiện mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, bên cạnh cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, cải cách hành chính và phát triển hạ tầng, tỉnh xác định công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng (GPMB) là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính quyết định đến tiến độ triển khai các dự án công nghiệp và khả năng thu hút các nhà đầu tư chiến lược.
Đồng chí Dương Văn Lượng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra tiến độ Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phú Bình
Quỹ đất sạch - lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định công nghiệp tiếp tục là ngành kinh tế trọng điểm, giữ vai trò động lực tăng trưởng của tỉnh. Theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Thái Nguyên sẽ phát triển 37 khu công nghiệp, 74 cụm công nghiệp và 1 khu công nghệ số tập trung, tạo không gian phát triển mới cho công nghiệp, dịch vụ và đô thị.
Khu Công nghiệp Yên Bình 2 được tập trung giải phóng mặt bằng để triển khai đầu tư hạ tầng dự án
Đến nay, tỉnh đã thành lập 13 khu công nghiệp, trong đó 6 khu công nghiệp hoạt động ổn định, 4 khu đạt tỷ lệ lấp đầy 100%; 7 khu công nghiệp cùng khu công nghệ số tập trung đang triển khai đầu tư hạ tầng, đồng thời thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Các khu công nghiệp hiện thu hút 371 dự án thứ cấp còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 56.000 tỷ đồng. Đối với cụm công nghiệp, toàn tỉnh có 40 cụm đã được thành lập; nhiều cụm đang đồng thời triển khai đầu tư hạ tầng và GPMB, từng bước đáp ứng nhu cầu phát triển công nghiệp tại các địa phương.
Những con số trên cho thấy dư địa phát triển công nghiệp của Thái Nguyên còn rất lớn. Tuy nhiên, để các quy hoạch nhanh chóng trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết là phải tạo được quỹ đất sạch đúng tiến độ. Thực tế cho thấy, nhiều nhà đầu tư lựa chọn địa điểm không chỉ dựa trên chính sách ưu đãi mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng bàn giao mặt bằng sạch trong thời gian ngắn. Vì vậy, các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy và lãnh đạo UBND tỉnh thường xuyên kiểm điểm tiến độ, chỉ đạo tập trung tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở, không để vướng mắc kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ các dự án.
Quyết liệt từ cơ sở
Trong bức tranh chung của tỉnh, xã Điềm Thụy là một trong những địa bàn có khối lượng công việc lớn nhất khi đồng thời triển khai nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn với diện tích cần giải phóng mặt bằng gần 900 ha. Khối lượng công việc rất lớn, liên quan đến hàng nghìn hộ dân, nhiều khu tái định cư và nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật. Điều đó đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ cấp ủy, chính quyền đến các tổ chức đoàn thể trong công tác tuyên truyền, vận động, đối thoại và giải quyết kịp thời những kiến nghị của người dân.
Ông Nguyễn Viết Đài, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Điềm Thụy cho biết, là địa bàn triển khai nhiều dự án công nghiệp trọng điểm của tỉnh nên công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Địa phương tập trung huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tăng cường tuyên truyền, đối thoại, lắng nghe và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của người dân. Đồng thời, yêu cầu đội ngũ cán bộ, đảng viên nêu gương, bám sát cơ sở, quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu giải phóng mặt bằng theo tiến độ tỉnh giao.
Người dân chủ động tháo dỡ mặt bằng triển khai Dự án khu công nghiệp Yên Bình 2
Một trong những dự án trọng điểm đang được tỉnh tập trung chỉ đạo là Khu công nghiệp Yên Bình 2 với quy mô gần 300 ha, tổng vốn đầu tư trên 3.650 tỷ đồng. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến của các dự án công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, góp phần nâng cao chất lượng thu hút đầu tư của tỉnh trong giai đoạn mới. Theo chủ đầu tư, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Khu công nghiệp. Điều đó đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để sớm hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, sẵn sàng đón các nhà đầu tư thứ cấp.
Đối với các dự án công nghiệp, mỗi ngày chậm bàn giao mặt bằng đồng nghĩa với việc kéo dài thời gian triển khai dự án, làm giảm cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư mới. Bởi vậy, ngoài nỗ lực của chính quyền địa phương, các chủ đầu tư cũng đang chủ động phối hợp để tháo gỡ từng khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.
Ông Nguyễn Ngọc Chung, thành viên Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển quốc tế Việt Á cho biết, tái định cư là một trong những yếu tố quyết định tiến độ giải phóng mặt bằng. Khi các khu tái định cư hoàn thành, người dân có nơi ở ổn định sẽ tạo điều kiện thuận lợi để bàn giao mặt bằng cho các dự án. Vì vậy, Công ty đang tập trung đẩy nhanh tiến độ đầu tư các khu tái định cư, phối hợp với địa phương để đáp ứng nhu cầu bố trí tái định cư, góp phần thúc đẩy triển khai các khu, cụm công nghiệp.
Theo thống kê, đối với các khu công nghiệp và khu công nghệ số tập trung đang triển khai, tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng là hơn 2.470 ha, liên quan đến 9.602 hộ dân, hơn 4.300 hộ phải di chuyển chỗ ở. Đến nay đã có trên 2.100 hộ bàn giao mặt bằng với diện tích gần 459 ha; kinh phí chi trả đạt trên 2.169 tỷ đồng, tương đương hơn 82% tổng kinh phí được phê duyệt. Đối với các cụm công nghiệp, tổng diện tích thực hiện GPMB gần 687 ha, ảnh hưởng hơn 6.000 hộ dân; đến nay đã có hơn 4.200 hộ bàn giao mặt bằng với diện tích gần 424 ha.
Ông Trần Văn Anh, Phó Giám đốc Chi nhánh Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực IV cho biết, đơn vị phụ trách địa bàn gồm các xã Phú Bình, Điềm Thụy, Tân Thành, Kha Sơn và Tân Khánh, đây là khu vực tập trung nhiều dự án công nghiệp trọng điểm của tỉnh. Hiện nay, khu vực này có 7 khu công nghiệp, 4 cụm công nghiệp cùng nhiều dự án đầu tư công đang triển khai. Với khối lượng công việc rất lớn, đơn vị thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương và chủ đầu tư để rà soát hồ sơ, giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Điều đáng ghi nhận là cùng với sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, cơ bản các hộ dân đã đồng thuận với chủ trương phát triển công nghiệp của tỉnh, chủ động bàn giao đất, tháo dỡ công trình để phục vụ dự án. Là một trong những hộ đầu tiên bàn giao mặt bằng phục vụ Dự án Khu công nghiệp Yên Bình 2, anh Nguyễn Quang Tuấn, ở xóm Tam Xuân cho biết gia đình đồng thuận với chủ trương thu hồi đất vì địa phương đã chuẩn bị khu tái định cư từ sớm. Anh tin tưởng chủ trương phát triển công nghiệp của tỉnh sẽ tạo thêm việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Vì vậy, sau khi được chính quyền tuyên truyền, giải thích đầy đủ về chính sách bồi thường, hỗ trợ, gia đình đã đồng thuận bàn giao đất để dự án triển khai đúng tiến độ.
Ngay khi bàn giao mặt bằng, chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Yên Bình đã tập trung thi công đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Yên Bình 2
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng cao, tạo lập quỹ đất sạch không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là lợi thế cạnh tranh chiến lược của mỗi địa phương. Đối với Thái Nguyên, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng chính là tạo dư địa phát triển mới, mở không gian phát triển các khu, cụm công nghiệp. Quỹ đất sạch được bàn giao đúng tiến độ sẽ mở ra cơ hội thu hút thêm các nhà đầu tư, hình thành những dự án sản xuất mới, tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đó cũng chính là nền tảng để Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư, phát huy vai trò là trung tâm công nghiệp của vùng, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và trở thành tỉnh có thu nhập trung bình cao trước năm 2030.