Trong bức tranh phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên hôm nay, những mô hình hợp tác xã (HTX) kiểu mới đang dần khẳng định vai trò là điểm tựa vững chắc cho người nông dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao. HTX Nông nghiệp Tân Thành (phường Bắc Kạn) là một điển hình tiêu biểu - nơi mà những người con dân tộc Dao đã và đang viết nên câu chuyện làm giàu bền vững từ chính nông sản quê hương.
Chị Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc HTX Nông nghiệp Tân Thành bên gian hàng sản phẩm của HTX
Từ nông sản quê hương - xây dựng tương lai mới
Thành lập năm 2017, HTX Nông nghiệp Tân Thành chọn hướng đi không mới, đó là sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản bản địa cho đồng bào dân tộc Dao ở thôn Tân Thành (trước đây thuộc xã Nông Thượng, thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn). Những cây trồng vốn gắn bó lâu đời với người dân miền núi như nghệ, gừng, riềng đỏ, quế, măng, trám nếp đen, bí xanh thơm... nay được HTX tổ chức sản xuất bài bản, theo quy trình hữu cơ và gắn với thị trường tiêu thụ ổn định.
Từ diện tích nhỏ ban đầu, đến nay HTX đã xây dựng vùng nguyên liệu hơn 135 ha canh tác theo quy trình hữu cơ, cùng hơn 50 ha do người dân trồng tự phát nhưng được HTX hướng dẫn sản xuất theo hướng hữu cơ. Mô hình liên kết thu hút 428 hộ dân tham gia, trong đó 99% là đồng bào dân tộc thiểu số. Không chỉ ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm, HTX còn tạo việc làm ổn định cho 72 lao động tại cơ sở sản xuất, giúp nhiều gia đình thoát nghèo, vươn lên làm giàu.
Thành viên HTX Nông nghiệp Tân Thành chăm sóc vườn nghệ giống nguyên liệu cho sản xuất
“Làm việc tại HTX đã 3 năm, tôi có thu nhập ổn định hàng tháng, đủ để nuôi con ăn học và yên tâm gắn bó với quê hương”, chị Hoàng Thị Điệp, công nhân HTX Nông nghiệp Tân Thành chia sẻ. Ngoài công việc tại cơ sở sản xuất, gia đình chị còn trồng hơn 2 ha nghệ, được HTX bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Cũng như chị Điệp, chị Hoàng Thị Mùi, thành viên của HTX phấn khởi cho biết: "Trước đây gia đình tôi chỉ trồng ngô, lúa, thu nhập bấp bênh. Tham gia HTX, tôi được hướng dẫn kỹ thuật và có đầu ra ổn định, cuộc sống khá giả hơn, con cái được học hành đầy đủ.”
Chị Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc HTX chia sẻ: "Từ xuất phát điểm khó khăn, chúng tôi hiểu bà con rất cần một nguồn thu ổn định. Vì thế, ngay từ khi thành lập, mục tiêu của HTX không chỉ là phát triển kinh tế, mà quan trọng hơn là tạo cơ hội để người dân phát triển lâu dài, bền vững trên chính mảnh đất của mình.”
Hiện nay, mỗi năm HTX Nông nghiệp Tân Thành chế biến từ 5.000 - 7.000 tấn nguyên liệu, doanh thu bình quân đạt trên 12 tỷ đồng. Bằng việc áp dụng quy trình quản lý chất lượng ISO 9001, đầu tư máy móc hiện đại, mở rộng hệ thống tiêu thụ qua hơn 40 nhà phân phối trong và ngoài tỉnh, HTX đã đưa nhiều sản phẩm chất lượng ra thị trường.
Đóng gói sản phẩm tại HTX Nông nghiệp Tân Thành
Bên cạnh đó, HTX còn tích cực nghiên cứu, cải tiến mẫu mã, đa dạng hóa sản phẩm, khai thác sâu giá trị từ các loại nông sản địa phương. Nhiều sản phẩm tiêu biểu đã được thị trường đón nhận như: Tinh bột nghệ nếp đỏ, nếp đen cao cấp; viên tinh nghệ mật ong; bột nghệ, nghệ thái lát, củ sấy khô, bột gừng, riềng đỏ, trám nếp đen, bí cô tiên, măng khô… Những sản phẩm này không chỉ mang đậm bản sắc vùng cao mà còn trở thành đặc sản đặc trưng, được người tiêu dùng ưa chuộng và tin dùng.
Lan tỏa tinh thần thi đua yêu nước
Cùng với phát triển sản xuất, HTX Nông nghiệp Tân Thành còn tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước như: “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Doanh nghiệp, doanh nhân đồng hành cùng nông dân”, “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”; các phong trào thi đua phát triển kinh tế tập thể, chương trình OCOP và các hoạt động bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, HTX thường xuyên tham gia hoạt động an sinh xã hội như: Ủng hộ đồng bào vùng lũ lụt, người nghèo, gia đình chính sách; hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, tham gia sửa chữa hội trường thôn; đóng góp xây dựng các công trình cộng đồng, tham gia các phong trào thể dục - thể thao, văn hóa - văn nghệ tại địa phương, qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết và nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân.
HTX thường xuyên đón các đoàn khách trong và ngoài nước đến tham quan, góp phần lan tỏa mô hình HTX kiểu mới hiệu quả
Những nỗ lực bền bỉ trong phát triển kinh tế và an sinh xã hội của HTX đã được ghi nhận, tôn vinh. Trong giai đoạn 2020 - 2025, sản phẩm tinh bột nghệ nếp đỏ, nếp đen của HTX đạt chứng nhận OCOP 4 sao; nhiều sản phẩm được công nhận “Công nghiệp nông thôn tiêu biểu” cấp khu vực và toàn quốc; một số sản phẩm đạt Giải thưởng Mai An Tiêm. Trong quá trình hoạt động, HTX đã được tặng 48 Bằng khen, Giấy khen, Giấy chứng nhận của các bộ, ngành Trung ương và tỉnh. Đặc biệt, năm 2024, HTX vinh dự được công nhận là HTX tiêu biểu toàn quốc. HTX cũng là một trong những điển hình tiên tiến tiêu biểu trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2020 - 2025 sẽ được vinh danh tại Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Thái Nguyên lần thứ I tới đây.
Đến nay, HTX đã đón hơn 300 đoàn khách trong và ngoài nước đến tham quan, học tập, góp phần lan tỏa mô hình HTX kiểu mới hiệu quả. Đây là niềm tự hào không chỉ của riêng HTX mà còn là của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Thái Nguyên.
Chị Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc HTX chia sẻ: “Chúng tôi đang tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu sạch, liên kết với bà con ở các vùng xa hơn để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. HTX hy vọng sẽ nhận được thêm sự hỗ trợ của các cấp, ngành trong xúc tiến thương mại để từng bước đưa sản phẩm xuất khẩu ra nước ngoài”.
Không chỉ góp phần tạo việc làm cho hàng trăm lao động ở khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên, HTX Nông nghiệp Tân Thành còn giúp đồng bào Dao nói riêng và đồng bào dân tộc thiểu số nói chung trên địa bàn có thêm niềm tin rằng các sản phẩm bản địa hoàn toàn có thể trở thành hàng hóa có giá trị cao. Câu chuyện của HTX Tân Thành cũng là minh chứng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm, kiên định với con đường phát triển kinh tế nông nghiệp sạch, bền vững.
Từ những củ nghệ, nhánh gừng trên nương rẫy, hôm nay, đồng bào Dao đã có thêm cơ hội đổi thay cuộc sống. HTX Nông nghiệp Tân Thành không chỉ là nơi "làm giàu cho mình" mà còn là nơi làm giàu cho quê hương, cho cộng đồng, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng vùng cao giàu đẹp, văn minh, đậm đà bản sắc.