Là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, Thái Nguyên đang đứng trước yêu cầu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, phát triển doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Trong tiến trình đó, việc thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ sẽ tạo thêm một đầu mối liên kết giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với các cơ quan quản lý, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp của tỉnh.
Việt Nam (trong đó có tỉnh Thái Nguyên) được xem là "cứ điểm" của Tập đoàn Samsung. (Nguồn: Chinhphu.vn)
Hoàn thiện chuỗi cung ứng từ doanh nghiệp trong nước
Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn công nghiệp hàng đầu thế giới. Hàng loạt trung tâm sản xuất điện tử, cơ khí, ô tô và công nghệ cao được hình thành, tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Song, năng lực của một nền công nghiệp hiện đại không chỉ được đo bằng số lượng dự án đầu tư hay quy mô nhà máy, mà còn ở khả năng làm chủ chuỗi cung ứng và xây dựng lực lượng doanh nghiệp nội địa đủ sức tham gia vào quá trình sản xuất toàn cầu.
Định hướng này được khẳng định trong nhiều nghị quyết, chiến lược của Trung ương về phát triển công nghiệp quốc gia, phát triển kinh tế tư nhân và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng xây dựng chính sách phát triển công nghiệp quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định phát triển công nghiệp hỗ trợ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Ý nghĩa của công nghiệp hỗ trợ không dừng ở việc cung ứng linh kiện hay phụ tùng. Đây là mắt xích quyết định khả năng hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Khi doanh nghiệp trong nước đáp ứng được nhu cầu của các nhà sản xuất lớn, chi phí logistics giảm, thời gian giao hàng được rút ngắn, khả năng thích ứng với biến động của thị trường quốc tế cũng được nâng lên. Quan trọng hơn, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến, hoàn thiện hệ thống quản trị, từng bước trở thành đối tác lâu dài của các tập đoàn đa quốc gia.
Thành phố Hồ Chí Minh - trung tâm tài chính, dịch vụ, thương mại, logistics, công nghiệp công nghệ cao... (Nguồn: Chinhphu.vn)
Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, việc tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cũng được quan tâm thúc đẩy. Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) được thành lập từ năm 2017 nhằm kết nối cộng đồng doanh nghiệp, phản ánh kiến nghị, tham gia xây dựng chính sách, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường, chuyển giao công nghệ và mở rộng cơ hội hợp tác với các tập đoàn trong và ngoài nước. Thông qua các diễn đàn kết nối cung cầu, hội chợ chuyên ngành và chương trình xúc tiến thương mại, VASI từng bước phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các nhà sản xuất lớn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp hỗ trợ.
Từ định hướng chung đó, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ phù hợp với lợi thế của mình. Hà Nội triển khai chương trình kết nối doanh nghiệp với các tập đoàn lớn, hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến sản xuất và nâng cao năng lực quản trị. Bắc Ninh phát triển mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh phục vụ ngành điện tử. Hải Phòng, Đồng Nai, Bình Dương và Thành phố Hồ Chí Minh đều dành nguồn lực thúc đẩy doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường và tăng cường liên kết sản xuất. Điểm chung của các địa phương là coi doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ là nền tảng để nâng cao sức cạnh tranh của nền công nghiệp, đồng thời khuyến khích các hình thức liên kết nhằm tạo sức mạnh cho cộng đồng doanh nghiệp.
Sự phát triển của các khu công nghiệp tạo động lực thúc đẩy doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của ngành công nghiệp Thái Nguyên
Hiệp hội - cầu nối của hệ sinh thái công nghiệp
Đối với Thái Nguyên, yêu cầu phát triển công nghiệp hỗ trợ càng trở nên cấp thiết khi tỉnh đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước. Sự hiện diện của nhiều tập đoàn FDI trong lĩnh vực điện tử, cơ khí và công nghệ cao tạo ra nhu cầu rất lớn về linh kiện, phụ tùng, bao bì, khuôn mẫu, chi tiết cơ khí chính xác và các dịch vụ kỹ thuật. Đây là thị trường rộng mở để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, nâng cao trình độ công nghệ và năng lực cạnh tranh.
Hoạt động sản xuất tại Công ty Vina Technology (Khu công nghiệp Điềm Thụy)
Bên cạnh lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống khu công nghiệp, hạ tầng giao thông và nguồn nhân lực kỹ thuật, Thái Nguyên còn sở hữu cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đang từng bước phát triển. Theo rà soát của Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, hiện trên địa bàn tỉnh có khoảng 119 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực liên quan đến công nghiệp hỗ trợ, gồm 25 doanh nghiệp điện tử, 84 doanh nghiệp cơ khí và 10 doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn có quy mô vừa và nhỏ, khả năng kết nối với các tập đoàn lớn còn hạn chế, thiếu đầu mối liên kết, chia sẻ thông tin thị trường, hỗ trợ đổi mới công nghệ và xúc tiến thương mại. Đây cũng là khoảng trống cần được lấp đầy để nâng cao năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp địa phương.
Hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp đóng góp tích cực vào giá trị xuất khẩu và thu ngân sách của Thái Nguyên
Chính vì vậy, việc thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tỉnh Thái Nguyên có ý nghĩa quan trọng. Đây sẽ là tổ chức tập hợp doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực liên quan, tạo diễn đàn trao đổi thông tin, tăng cường hợp tác sản xuất, kết nối cung cầu, hỗ trợ tiếp cận công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và phản ánh những khó khăn, vướng mắc với cơ quan quản lý. Đồng thời là cầu nối giữa doanh nghiệp trong tỉnh với các tập đoàn FDI, góp phần mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.
Nhận thức rõ ý nghĩa đó, UBND tỉnh đã giao Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh chủ trì tham mưu thành lập Hiệp hội. Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh đã phối hợp với các sở, ngành rà soát doanh nghiệp, nghiên cứu quy định pháp luật và triển khai các bước cần thiết theo đúng quy trình. Dự kiến, Ban vận động thành lập Hiệp hội gồm 6 thành viên là những doanh nhân tiêu biểu trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Đồng thời, tổ công tác liên ngành cũng được thành lập nhằm hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ và các thủ tục liên quan. Quá trình triển khai được thực hiện khẩn trương, bài bản, thể hiện quyết tâm cao của tỉnh trong việc sớm đưa Hiệp hội đi vào hoạt động.
Đồng chí Vương Quốc Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì buổi Gặp mặt các doanh nghiệp dự kiến tham gia Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tỉnh Thái Nguyên (tổ chức ngày 17/6/2026)
Tại buổi Gặp mặt đại diện các doanh nghiệp dự kiến tham gia Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tỉnh Thái Nguyên tổ chức mới đây, đồng chí Vương Quốc Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Việc thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tỉnh Thái Nguyên sẽ hình thành một hệ sinh thái bao gồm các doanh nghiệp cung ứng, doanh nghiệp phụ trợ cho các doanh nghiệp FDI đang hoạt động trên địa bàn, kết nối, hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước khác. Hoạt động của Hiệp hội sẽ góp phần tạo bước chuyển mới trong cụ thể hóa các chỉ đạo của Trung ương về phát triển kinh tế tư nhân, thu hút đầu tư; đưa Thái Nguyên đến gần hơn mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp của cả nước, xa hơn là ghi danh trên bản đồ công nghiệp thế giới.
Có thể khẳng định, sự ra đời của Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình phát triển công nghiệp của Thái Nguyên. Từ lợi thế là địa phương thu hút nhiều dự án FDI quy mô lớn, tỉnh đang từng bước hướng tới xây dựng hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh, trong đó doanh nghiệp trong nước giữ vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi giá trị. Khi khu vực doanh nghiệp nội địa phát triển, giá trị gia tăng được giữ lại nhiều hơn, đồng thời sức lan tỏa của khu vực FDI đối với kinh tế địa phương cũng rõ nét và bền vững hơn.
Phát triển công nghiệp hỗ trợ là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp. Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu đó tại Thái Nguyên. Với sự đồng hành của chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư, Hiệp hội sẽ góp phần hoàn thiện các mắt xích còn thiếu trong chuỗi sản xuất, tạo động lực để công nghiệp địa phương phát triển theo chiều sâu, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.