Trong bối cảnh nhu cầu về thực phẩm an toàn ngày càng tăng, sức khỏe con người và bảo vệ môi trường trở thành những giá trị cốt lõi, nông nghiệp hữu cơ đang trở thành hướng đi quan trọng của nền nông nghiệp hiện đại. Với điều kiện đất đai, khí hậu thuận lợi cùng truyền thống sản xuất nông nghiệp, Thái Nguyên đã từng bước hình thành các vùng sản xuất hữu cơ. Sự ra đời của Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên năm 2026 đánh dấu bước phát triển mới, tạo đầu mối kết nối nguồn lực, thúc đẩy khoa học, công nghệ, xây dựng chuỗi giá trị và nâng cao vị thế nông sản hữu cơ của tỉnh.
Những bước đi tiên phong, đặt nền móng
Thái Nguyên là một trong những địa phương có nền nông nghiệp hữu cơ phát triển sớm tại Việt Nam. (Trong ảnh: Vùng chè hữu cơ của Công ty CP Chè Hà Thái, xã La Bằng)
Ngày 31/10/2011, Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam được thành lập, đánh dấu bước ngoặt trong quá trình phát triển nền nông nghiệp hữu cơ của đất nước. Hòa cùng xu thế đó, Thái Nguyên sớm xác định sản xuất hữu cơ không chỉ đáp ứng nhu cầu về thực phẩm an toàn, mà còn là hướng đi nhằm nâng cao giá trị nông sản, bảo vệ hệ sinh thái, chăm lo sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.
Thực tế, Thái Nguyên là một trong những địa phương có nền nông nghiệp hữu cơ phát triển sớm. Năm 1997, với sự hỗ trợ của Hội Làm vườn Việt Nam, Tổ chức ORION của Thụy Điển và các chuyên gia quốc tế, mô hình sản xuất chè hữu cơ đầu tiên được triển khai tại xã Tức Tranh, huyện Phú Lương (nay là xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên). Đến năm 2001, mô hình chè hữu cơ tiếp tục được phát triển tại Hợp tác xã Thiên Hoàng, tạo thêm những bước đi cụ thể trong quá trình đưa phương thức sản xuất hữu cơ vào thực tiễn. Đặc biệt, năm 2017, Thái Nguyên là địa phương đầu tiên của Việt Nam đăng cai tổ chức ngày Nông nghiệp hữu cơ châu Á, qua đó khẳng định vai trò tiên phong của tỉnh trong lĩnh vực này. Những kết quả bước đầu tạo nền tảng để nông nghiệp hữu cơ từng bước chuyển từ những mô hình riêng lẻ sang hướng phát triển có sự tham gia ngày càng rõ nét của nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất.
Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam trao Quyết định thành lập Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Trường Đại học Nông Lâm
Một dấu mốc quan trọng là ngày 10/4/2023, Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Thái Nguyên) được thành lập, trực thuộc Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam. Ngày 28/4/2023, Đại hội lần thứ Nhất của Chi hội được tổ chức với sự tham gia của các nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ quan quản lý nhà nước. Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Vân được tín nhiệm giữ chức Chủ tịch Chi hội.
Sự ra đời của Chi hội tạo thêm một đầu mối kết nối giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo, chuyển giao công nghệ với thực tiễn sản xuất nông nghiệp hữu cơ của tỉnh. Chỉ sau một thời gian hoạt động, tháng 7/2023, Chi hội trở thành thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thái Nguyên, từng bước phát huy vai trò cầu nối giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; góp phần lan tỏa các giá trị của nông nghiệp hữu cơ và tạo tiền đề cho sự ra đời của Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên.
Năm 2025, Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Trường Đại học Nông Lâm tham gia khảo sát, tư vấn xây dựng vùng nguyên liệu chè theo hữu cơ quy mô 300 ha cho Công ty cổ phần Thương mại Thái Hưng tại xã Quân Chu. (Trong ảnh: Vùng chè xã Quân Chu)
Ra đời trong bối cảnh nông nghiệp hữu cơ đang trở thành xu thế tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại, Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Trường Đại học Nông Lâm đã nhanh chóng khẳng định vai trò là một tổ chức khoa học - nghề nghiệp năng động, kết nối tri thức, lan tỏa giá trị và đồng hành cùng người sản xuất.
Trong quá trình hoạt động, Chi hội tích cực tham gia các chương trình đào tạo, tập huấn, góp ý chính sách, phản biện xã hội, phát triển mạng lưới hội viên và kết nối hoạt động nông nghiệp hữu cơ giữa các địa phương. Với vai trò Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Vân cùng các hội viên tham gia nhiều diễn đàn khoa học trong nước và quốc tế, trong đó có Hội nghị Nông nghiệp hữu cơ châu Á lần thứ VII tại Trung Quốc và góp phần tổ chức Hội nghị Nông nghiệp hữu cơ châu Á lần thứ VIII tại Ninh Bình.
Không dừng lại ở hoạt động nghiên cứu, đào tạo, Chi hội còn trực tiếp khảo sát, tư vấn và đồng hành với các mô hình sản xuất hữu cơ trên địa bàn tỉnh. Những khuyến nghị về kỹ thuật, tổ chức sản xuất và xây dựng thương hiệu góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và từng bước hình thành các vùng sản xuất hữu cơ quy mô lớn.
Nổi bật, năm 2025, Chi hội tham gia khảo sát, tư vấn xây dựng vùng nguyên liệu chè theo hữu cơ quy mô 300 ha cho Công ty cổ phần Thương mại Thái Hưng tại xã Quân Chu. Đây là minh chứng cho hiệu quả của sự liên kết giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, đồng thời cho thấy tiềm năng phát triển các vùng nguyên liệu hữu cơ gắn với sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Vân (áo đỏ) Chủ tịch Chi hội Nông nghiệp hữu cơ Trường Đại học Nông lâm (Đại học Thái Nguyên) bên cây chè cổ thụ núi Bóng có chu vi gốc khoảng 90 - 100 cm, cao 25 - 30 m tại độ cao 690 m so với mực nước biển (ảnh tư liệu)
Song song với hoạt động tư vấn, Chi hội luôn coi nghiên cứu khoa học là nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Việc điều tra, phát hiện quần thể chè cổ thụ núi Bóng và đề xuất triển khai đề tài nghiên cứu cấp tỉnh về bảo tồn, phát triển nguồn gen chè quý đã mở ra những hướng đi mới trong khai thác giá trị tài nguyên bản địa, kết hợp giữa bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển kinh tế và du lịch sinh thái. Chi hội cũng phối hợp tổ chức các khóa học, tham quan thực tế cho cán bộ kỹ thuật, hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân. Qua đó, nhận thức về nguyên tắc, tiêu chuẩn và kỹ thuật sản xuất nông nghiệp hữu cơ từng bước được nâng cao
Sau ba năm hoạt động, số hội viên của Chi hội tăng từ 35 lên 55 thành viên, quy tụ các nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và những người tâm huyết với nông nghiệp hữu cơ. Chi hội cũng có nhiều đóng góp vào phát triển phong trào nông nghiệp hữu cơ của tỉnh. Đến năm 2026, diện tích cây trồng được chứng nhận theo tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ của tỉnh đạt gần 200 ha, trong đó chè chiếm 178 ha. Tỉnh đặt mục tiêu có 300 ha chè được chứng nhận hữu cơ theo Đề án phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực và 70% diện tích chè đạt tiêu chuẩn hữu cơ, an toàn theo Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 03/02/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về phát triển ngành chè giai đoạn 2025 - 2030.
Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên - Cầu nối cho nền nông nghiệp xanh
Đại hội Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên lần thứ Nhất, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Thực tiễn phát triển đặt ra yêu cầu hình thành một tổ chức hội cấp tỉnh có tư cách pháp nhân, đủ năng lực kết nối các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ, góp phần thực hiện chủ trương phát triển nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh.
Từ yêu cầu đó, tháng 3/2026, Ban Thường trực Chi hội thống nhất chủ trương xây dựng Đề án thành lập Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên. Ban vận động khẩn trương hoàn thiện hồ sơ theo quy định, với sự quan tâm, hướng dẫn của các sở, ban, ngành và sự đồng thuận của các tổ chức, cá nhân trong tỉnh.
Ngày 18/6/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên ký Quyết định số 1893/QĐ-UBND công nhận Ban vận động thành lập Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên. Đây là bước khởi đầu chính thức cho quá trình thành lập tổ chức xã hội - nghề nghiệp về nông nghiệp hữu cơ của tỉnh.
Tiếp đó, ngày 26/7/2026, Chủ tịch UBND tỉnh tiếp tục ban hành Quyết định số 2288/QĐ-UBND cho phép thành lập Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên. Ngày 28/8/2026, Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên đã long trọng tổ chức Đại hội lần thứ Nhất, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới của nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh. Việc thành lập Hội không chỉ đáp ứng yêu cầu tập hợp lực lượng mà còn tạo thêm cơ chế để thúc đẩy nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao khoa học công nghệ, tư vấn chính sách và phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp hữu cơ.
Ban Chấp hành Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên ra mắt Đại hội
Trong thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất; đẩy mạnh nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ, tư vấn chính sách, phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp hữu cơ, mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế, góp phần xây dựng thương hiệu nông sản hữu cơ Thái Nguyên ngày càng vươn xa.
Từ những mô hình nông nghiệp hữu cơ đầu tiên được triển khai cách đây gần 30 năm, đến sự hình thành các vùng sản xuất, mạng lưới nghiên cứu, đào tạo và nay là một tổ chức hội cấp tỉnh, nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên đang từng bước chuyển sang một giai đoạn phát triển mới.
Với nền tảng đã được gây dựng, sự ra đời của Hội Nông nghiệp hữu cơ Thái Nguyên không chỉ là kết quả của một quá trình chuẩn bị công phu, mà còn là khởi đầu của một hành trình mới. Hành trình của sự đổi mới. Hành trình của khoa học và sáng tạo. Hành trình của trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng và môi trường sống. Và hơn hết, đó là hành trình cùng nhau vun đắp một nền nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái, vì một tương lai xanh, thịnh vượng và phát triển bền vững.