Những năm gần đây, mô hình chăn nuôi dê nhốt đang trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả đối với nhiều hộ dân ở các xã miền núi của tỉnh Thái Nguyên. Với ưu điểm vốn đầu tư không quá lớn, tận dụng được nguồn thức ăn sẵn có tại địa phương, dễ chăm sóc và đầu ra ổn định, dê đang dần trở thành vật nuôi mang lại nguồn thu nhập khá cho nhiều gia đình.
Mô hình chăn nuôi dê của gia đình anh Hà Văn Vĩnh thôn Khuổi Nhầu, xã Thanh Thịnh
Sau vài năm đi xuất khẩu lao động trở về quê hương, anh Hà Văn Vĩnh, ở thôn Khuổi Nhầu, xã Thanh Thịnh đã tích lũy được một khoản vốn để khởi nghiệp. Nhận thấy địa phương có lợi thế về đất đai, nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào, năm 2024 anh quyết định đầu tư phát triển mô hình chăn nuôi dê nhốt.
Ban đầu, anh Vĩnh xây dựng hệ thống chuồng trại kiên cố, cao ráo với diện tích khoảng 300 m² và nuôi 80 con dê ta. Không có nhiều kinh nghiệm, anh chủ động tìm hiểu kiến thức chăn nuôi qua internet, học hỏi kỹ thuật từ các mô hình hiệu quả trong và ngoài địa phương, đồng thời thường xuyên theo dõi tình hình sức khỏe đàn dê để kịp thời xử lý khi phát sinh dịch bệnh.
Mô hình nuôi dê của anh Hà Văn Vĩnh được nhiều đơn vị tham quan, học tập kinh nghiệm
Nhờ áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, chủ động nguồn thức ăn xanh kết hợp thức ăn tinh, đàn dê sinh trưởng và phát triển tốt. Bình quân sau 3 - 4 tháng vỗ béo, mỗi con dê thương phẩm đạt trọng lượng khoảng 35 kg. Với giá bán ổn định khoảng 180.000 đồng/kg, mỗi năm gia đình anh thu về hơn 150 triệu đồng từ chăn nuôi dê. “Nuôi dê nhốt giúp quản lý đàn vật nuôi tốt hơn, hạn chế thất thoát và chủ động phòng bệnh. Nguồn thức ăn chủ yếu là cỏ trồng tại chỗ nên chi phí không quá cao. Thị trường tiêu thụ hiện nay khá thuận lợi nên gia đình tôi tiếp tục duy trì và phát triển đàn” - anh Hà Văn Vĩnh cho biết.
Thời điểm cao nhất, tổng đàn dê của gia đình anh lên tới 200 con. Hiện anh duy trì khoảng 100 con, chủ yếu là dê thương phẩm phục vụ nhu cầu thị trường. Ngoài nguồn thu từ bán dê, lượng phân dê thải ra còn được các hộ trồng trọt thu mua với giá khoảng 30.000 đồng/bao, giúp tăng thêm thu nhập cho gia đình.
Chị Đỗ Thị Hòa thôn Bản Nhuần, xã Chợ Mới chăm sóc đàn dê của gia đình
Gia đình chị Đỗ Thị Hòa ở thôn Bản Nhuần, xã Chợ Mới cũng là một trong những hộ chăn nuôi dê tiêu biểu tại địa phương. Hơn 10 năm trước, gia đình chị bắt đầu nuôi theo hình thức bán chăn thả. Nhận thấy vật nuôi này phù hợp với điều kiện địa phương, đầu ra ổn định và nhu cầu thị trường ngày càng tăng, chị từng bước mở rộng quy mô sản xuất.
Đến nay, gia đình chị duy trì thường xuyên khoảng 50 con, gồm cả dê giống và dê thương phẩm. Mỗi năm xuất bán khoảng 8 tạ dê, mang lại nguồn thu khoảng 100 triệu đồng. Theo chị Hòa, trước đây việc chăn thả khiến đàn dê dễ thất lạc, khó kiểm soát dịch bệnh và chất lượng con giống. Vì vậy chị chuyển sang hình thức nuôi nhốt hoàn toàn, đầu tư chuồng trại cao ráo, thoáng mát, đồng thời chủ động trồng cỏ làm thức ăn.
Chị Hòa cho biết, để dê phát triển khỏe mạnh, chuồng trại phải luôn được giữ khô ráo, sạch sẽ. Hằng tháng, gia đình sử dụng men vi sinh để xử lý khu vực chăn nuôi nhằm hạn chế vi khuẩn, nấm bệnh. Bên cạnh đó, đàn dê được tẩy giun sán, phòng ký sinh trùng định kỳ và bổ sung thức ăn tinh kết hợp thức ăn xanh để bảo đảm dinh dưỡng.
Chăn nuôi dê nhốt đang trở thành hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện địa phương
Nhờ áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học, đàn dê của gia đình chị sinh trưởng tốt, tỷ lệ hao hụt thấp. Với giá bán dao động từ 180.000 - 200.000 đồng/kg, mỗi con dê thương phẩm mang lại nguồn thu vài triệu đồng. Cùng với đó, nguồn phân dê được thu gom bán cho thương lái, đem lại thêm hàng chục triệu đồng mỗi năm.
Thực tế cho thấy, chăn nuôi dê nhốt đã trở thành hướng đi phù hợp đối với nhiều hộ dân vùng nông thôn, miền núi. So với một số loại vật nuôi khác, dê có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, ít dịch bệnh, tận dụng hiệu quả nguồn thức ăn sẵn có và không đòi hỏi diện tích chăn thả lớn.
Từ những mô hình của anh Hà Văn Vĩnh và chị Đỗ Thị Hòa có thể thấy, chăn nuôi dê nhốt không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người dân. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, nếu được hỗ trợ về kỹ thuật, con giống và liên kết tiêu thụ sản phẩm, chăn nuôi dê hứa hẹn sẽ trở thành một trong những hướng phát triển kinh tế hiệu quả, bền vững tại các địa phương miền núi của tỉnh Thái Nguyên.