MC Thùy Linh và các khách mời tham gia Chương trình Tọa đàm

MC Thùy Linh: Thưa quý vị và các bạn!

Ma túy là một trong những hiểm họa đối với sức khỏe con người, hạnh phúc của mỗi gia đình và sự an toàn của cộng đồng. Đáng lo ngại, cùng với sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội, hoạt động của tội phạm ma túy ngày càng tinh vi, với nhiều phương thức, thủ đoạn mới.

Các đối tượng không chỉ mua bán, vận chuyển ma túy theo những phương thức truyền thống mà còn lợi dụng không gian mạng để móc nối, lôi kéo, dụ dỗ, thậm chí biến những người trẻ thành người vận chuyển, giao nhận ma túy mà không nhận thức đầy đủ hậu quả pháp lý. Đặc biệt, sự xuất hiện của các loại ma túy mới, ma túy tổng hợp và những sản phẩm được ngụy trang dưới nhiều hình thức đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa cho người dân, nhất là thanh thiếu niên.

Tại Thái Nguyên, công tác phòng, chống ma túy được triển khai đồng bộ với sự vào cuộc của lực lượng Công an, chính quyền các cấp, các ngành, đoàn thể, nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Trong đó, phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở được xác định là một trong những giải pháp quan trọng.

Vậy tình hình ma túy trên địa bàn tỉnh hiện nay diễn biến như thế nào? Những thủ đoạn nào đang được tội phạm ma túy sử dụng? Làm thế nào để nhận diện, phòng tránh và chủ động bảo vệ bản thân, gia đình trước những nguy cơ từ ma túy? Đó cũng là những nội dung chúng ta sẽ cùng trao đổi trong Chương trình Tọa đàm hôm nay với chủ đề “Chung tay phòng, chống ma túy - Bảo vệ cộng đồng, vì một Thái Nguyên an toàn”.

Xin trân trọng giới thiệu hai vị khách mời tham gia chương trình: Thượng tá Lâm Quang Tứ, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh; trung tá Nguyễn Trung Hòa, Phó trưởng Công an phường Gia Sàng.

Xin trân trọng cảm ơn hai vị khách mời đã nhận lời tham gia chương trình của chúng tôi. Trước tiên mời hai vị khách mời và quý vị khán giả cùng theo dõi clip ngắn mà chúng tôi vừa thực hiện.

Thượng tá Lâm Quang Tứ, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh

MC Thùy Linh : Từ góc nhìn cơ sở, tại địa bàn mình phụ trách, ông Hòa nhận thấy những nguy cơ liên quan đến ma túy thường xuất hiện trong những hoàn cảnh nào? Ông có thể chia sẻ một tình huống thực tế và bài học đặt ra đối với việc phát hiện, phòng ngừa từ sớm?

Trung tá Nguyễn Trung Hòa:

Từ thực tế công tác đấu tranh, xử lý và phòng ngừa ma túy tại cơ sở, chúng tôi nhận thấy cơ cấu về độ tuổi, nghề nghiệp và hoàn cảnh gia đình của người sử dụng ma túy đã có nhiều thay đổi.

Hiện nay độ tuổi có nguy cơ sử dụng ma túy đã trẻ hóa rõ rệt, không còn tập trung ở khoảng 25 - 35 tuổi như trước đây mà có thể ở bất kỳ độ tuổi nào. Cấu trúc về nghề nghiệp cũng có sự thay đổi. Nếu trước đây thường tập trung ở những người không có nghề nghiệp ổn định, thì hiện nay, các vấn đề liên quan đến ma túy có thể xuất hiện ở nhiều ngành nghề khác nhau. Tương tự, trước đây người sử dụng ma túy thường gắn với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, éo le; nhưng hiện nay, ngay cả những người có hoàn cảnh gia đình cơ bản, ổn định vẫn có thể liên quan đến ma túy.

Trước thực tế đó, trong công tác phòng ngừa tội phạm và tệ nạn ma túy, Công an phường Gia Sàng đã phối hợp cùng các nhà trường, khu dân cư, đoàn thể xã hội bằng các biện pháp nghiệp vụ, rà soát và lập hồ sơ quản lý chặt chẽ những người trong diện quản lý như người sử dụng, người nghiện và người quản lý sau cai; tăng cường tuần tra, kiểm soát địa bàn trọng điểm; phối hợp với các tổ an ninh cơ sở, đoàn thể “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để nắm bắt địa bàn và đưa ra những đánh giá về tình hình, nguy cơ tệ nạn ma túy tại địa bàn quản lý; lấy việc phòng ngừa từ sớm, từ xa làm mục tiêu chính cho công tác phòng, chống ma túy.

Trung tá Nguyễn Trung Hòa, Phó trưởng Công an phường Gia Sàng

MC Thùy Linh: Thưa ông Tứ, một vấn đề khiến nhiều người dân lo lắng là hiện nay tội phạm ma túy ngày càng lợi dụng mạng xã hội và công nghệ để hoạt động. Vậy các đối tượng đang sử dụng những phương thức, thủ đoạn nào để tiếp cận, dụ dỗ người dân, nhất là thanh thiếu niên tham gia các hoạt động liên quan đến ma túy? Trong đó, việc lợi dụng mạng xã hội đặt ra những nguy cơ gì mà người trẻ và phụ huynh cần cảnh giác?

Thượng tá Lâm Quang Tứ: Hiện nay, mạng xã hội trở thành một môi trường mà các đối tượng có thể lợi dụng để tiếp cận người trẻ rất nhanh. Ban đầu có thể chỉ là làm quen, rủ đi chơi, tham gia các nhóm trên mạng, sau đó mới từng bước lôi kéo sử dụng hoặc liên quan đến ma túy.

Điều đáng lo là các đối tượng thường đánh vào tâm lý tò mò, thích thử cái mới của người trẻ. Một số sản phẩm còn được quảng cáo bằng những tên gọi rất dễ gây hiểu nhầm, khiến người sử dụng không nghĩ rằng mình đang tiếp xúc với chất có liên quan đến ma túy.

Trong 6 tháng đầu năm, lực lượng Công an đã tiếp nhận, xử lý 407 tố giác, tin báo liên quan đến tội phạm về ma túy. Điều đó cho thấy việc phát hiện, cung cấp thông tin từ người dân rất quan trọng.

Với các bạn trẻ, điều đơn giản nhất là không nhận, không mua, không thử những sản phẩm không rõ nguồn gốc và không làm theo những lời rủ rê trên mạng. Khi thấy dấu hiệu bất thường, hãy trao đổi với gia đình, thầy cô hoặc thông tin cho Công an để được hướng dẫn.

Các đại biểu tham gia nghi thức hưởng ứng phong trào toàn quốc “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy” năm 2026

MC Thùy Linh: Trong đời sống giới trẻ hiện nay, thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới và những sản phẩm không rõ nguồn gốc đang là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm. Từ thực tế công tác tại cơ sở, ông Hòa nhìn nhận như thế nào về nguy cơ các sản phẩm này trở thành “cánh cửa” dẫn người trẻ đến với ma túy?

Trung tá Nguyễn Trung Hòa:

Bản thân thuốc lá điện tử đã là sản phẩm gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người sử dụng. Việc sử dụng thuốc lá điện tử có thể hình thành tâm lý tò mò, thích trải nghiệm và tìm kiếm cảm giác mới lạ. Vì vậy, ranh giới giữa sử dụng thuốc lá điện tử và việc tiếp cận, sử dụng các chất ma túy là rất gần.

Việc mua bán, sử dụng và các hành vi liên quan đến thuốc lá điện tử được quy định rõ trong Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Đáng lưu ý, các loại thuốc lá điện tử, tinh dầu không rõ nguồn gốc có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để pha trộn với chất ma túy tổng hợp mà người sử dụng khó nhận biết bằng mắt thường. Do tính chất ngụy trang hiện đại, hương vị thu hút và tâm lý thích thể hiện bản thân của giới trẻ, thuốc lá điện tử sẽ là môi trường, “cầu nối” vô cùng nguy hiểm. Người sử dụng dần bị lệ thuộc vào nicotine và các chất gây nghiện do pha trộn, dễ dàng bước sang sử dụng các loại ma túy khác.

Chiến sĩ Công an tuyên truyền phòng, chống ma túy cho học sinh Trường Cao đẳng Công thương Việt Nam cơ sở Thái Nguyên

MC Thùy Linh: Xin được trở lại với góc nhìn chuyên môn, thưa Thượng tá Lâm Quang Tứ, hiện nay, các loại ma túy tổng hợp, ma túy mới có thể được ngụy trang dưới nhiều hình thức. Người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, cần nhận diện và cảnh giác như thế nào trước những sản phẩm, lời mời gọi hoặc hình thức sử dụng có nguy cơ liên quan đến ma túy, thưa ông Tứ?

Thượng tá Lâm Quang Tứ: Điều chúng tôi muốn cảnh báo là ma túy hiện nay không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới hình thức quen thuộc. Các đối tượng có thể tìm cách ngụy trang, pha trộn hoặc đưa chất ma túy vào những sản phẩm mà người sử dụng khó nhận biết.

Trên địa bàn tỉnh, trong 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng thu giữ gần 2,9 kg ma túy tổng hợp. Đây vẫn là một trong những loại ma túy được phát hiện chủ yếu.

Vì vậy, với người dân, đặc biệt là các bạn trẻ, nguyên tắc rất đơn giản: Không thử, không nhận và không sử dụng những sản phẩm không rõ nguồn gốc, nhất là khi được người khác giới thiệu bằng những lời quảng cáo như “thử cho biết”, “không gây nghiện” hay “hoàn toàn an toàn”. Nếu nghi ngờ một sản phẩm có liên quan đến ma túy, không nên tự kiểm tra hay sử dụng mà cần thông báo cho người thân hoặc lực lượng Công an để được hướng dẫn.

6 tháng đầu năm, toàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ 382 vụ với 587 đối tượng phạm tội về ma túy

MC Thùy Linh: Thưa hai vị khách mời, trong chương trình hôm nay, chúng tôi nhận được câu hỏi rất thực tế từ bà Nguyễn Thị Dung, ở xã Kha Sơn. Bà Dung chia sẻ: Gia đình đang nghi ngờ con mình có dấu hiệu sử dụng hoặc bị lôi kéo liên quan đến ma túy. Vậy trong trường hợp này, gia đình cần làm gì, tìm kiếm sự hỗ trợ ở đâu và có nên thông báo cho lực lượng chức năng? Công an cơ sở có thể hỗ trợ gia đình như thế nào?

Trung tá Nguyễn Trung Hòa: Gia đình nào cũng mong muốn con cái trưởng thành, sống có ích. Tuy nhiên, nếu vì một lý do nào đó hoặc khi nghi ngờ con mình có sử dụng ma túy, trước hết, gia đình cần giữ bình tĩnh, không nên mắng chửi, xua đuổi con. Điều quan trọng là bình tĩnh trò chuyện, tìm hiểu nguyên nhân, hoàn cảnh và những vấn đề sâu xa dẫn đến việc con sử dụng ma túy.

Thứ hai, nếu cần thiết, gia đình nên đưa con đi xét nghiệm tại các cơ sở y tế uy tín. Đồng thời, chúng tôi khuyến cáo gia đình nên chủ động thông báo với Công an cơ sở để được tư vấn, hỗ trợ. Không nên vì lo ảnh hưởng đến danh dự cá nhân, gia đình mà che giấu hoặc không chia sẻ thông tin với lực lượng Công an. Bởi khi việc sử dụng ma túy mới ở giai đoạn ban đầu, cơ hội giúp con từ bỏ ma túy sẽ thuận lợi hơn rất nhiều so với khi đã sử dụng trong thời gian dài và lệ thuộc vào ma túy. Lực lượng Công an có nghiệp vụ, thường xuyên tiếp xúc, làm việc với nhiều trường hợp nên có kinh nghiệm trong nắm bắt tâm lý, tư tưởng, từ đó có thể đưa ra những tư vấn phù hợp cho gia đình.

Trong quá trình phối hợp, lực lượng Công an cũng sẽ thực hiện bảo mật thông tin cho gia đình khi cần thiết; đồng thời tư vấn về tâm lý, pháp lý và hướng dẫn các thủ tục liên quan. Trường hợp xác định là người sử dụng hoặc người nghiện ma túy, gia đình sẽ được hướng dẫn các biện pháp hỗ trợ, giáo dục, quản lý tại xã, phường theo quy định. Quan trọng hơn, sự phối hợp kịp thời giữa gia đình và lực lượng chức năng sẽ góp phần giúp con em mình tránh xa ma túy, đồng thời chủ động phát hiện, ngăn chặn những đối tượng có hành vi lôi kéo, dụ dỗ hoặc cưỡng ép sử dụng trái phép chất ma túy.

Công an phường Gia Sàng phát hiện 4 đối tượng có dấu hiệu về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy 

MC Thùy Linh: Qua những nội dung vừa trao đổi, có thể thấy phòng ngừa ma túy cần sự phối hợp thường xuyên của nhiều bên. Theo ông Tứ, gia đình, nhà trường và cộng đồng cần tập trung làm gì để hạn chế nguy cơ phát sinh người sử dụng ma túy, góp phần xây dựng địa bàn an toàn? Cơ chế phối hợp nào cần được chú trọng để khi xuất hiện nguy cơ, thông tin được tiếp nhận và xử lý kịp thời?

Thượng tá Lâm Quang Tứ: Theo tôi, phòng ngừa ma túy phải bắt đầu từ những việc rất gần với cuộc sống hằng ngày. Gia đình cần quan tâm đến con em mình, biết con đi đâu, chơi với ai, có những thay đổi bất thường nào về sinh hoạt, tâm lý hay không.

Nhà trường thì cần tăng cường giáo dục kỹ năng nhận biết và phòng tránh ma túy, nhất là những nguy cơ mới trên môi trường mạng. Còn ở khu dân cư, khi người dân phát hiện những dấu hiệu bất thường thì nên thông tin sớm cho cơ quan Công an cơ sở, nhất là Công an cơ sở, không nên vì ngại va chạm mà bỏ qua.

Hiện nay, tỉnh đang tập trung xây dựng xã, phường không ma túy. 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 31/92 xã, phường cơ bản bảo đảm các điều kiện, tiêu chí để xác định địa bàn không ma túy.

Muốn đạt mục tiêu này thì Công an không thể làm một mình, cần sự phối hợp thường xuyên giữa Công an, chính quyền, nhà trường, gia đình và chính người dân.

Phường Gia Sàng tổ chức Lễ phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026

MC Thùy Linh: Một vấn đề khác cũng rất cần sự chung tay của cộng đồng là hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập xã hội và phòng ngừa tái nghiện. Từ thực tế địa bàn, Công an phường Gia Sàng đang phối hợp với gia đình, chính quyền và các lực lượng liên quan như thế nào để quản lý, hỗ trợ những trường hợp này, vừa phòng ngừa nguy cơ tái nghiện, vừa giúp họ có cơ hội trở lại cuộc sống bình thường thưa ông Hòa?

Trung tá Nguyễn Trung Hòa:

Thứ nhất, để công tác tái hòa nhập cộng đồng đạt kết quả cao, lực lượng Công an sẽ phối hợp với các đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi... để tiếp xúc, tư vấn tâm lý, cũng như xóa bỏ định kiến, giúp người sau cai nghiện tự tin hòa nhập với cộng đồng. Đồng thời, rà soát, hỗ trợ tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi, hướng nghiệp, giới thiệu việc làm để họ có cuộc sống ổn định. Chỉ khi có công việc, lao động ổn định thì người sau cai mới có thể không nghĩ đến ma túy, cũng như có động lực rời xa ma túy.

Việc này phải được thực hiện thường xuyên, thông qua gặp gỡ, động viên, quản lý theo quy định của pháp luật, cũng như tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh, cách ly người sau cai khỏi các đối tượng xấu và bạn nghiện cũ; tạo tâm lý gần gũi, động viên người sau cai tự tin vào bản thân và tin rằng mình sẽ rời bỏ được ma túy.

Cán bộ cơ sở cai nghiện hướng dẫn học viên lao động, rèn luyện kỹ năng, chuẩn bị điều kiện tái hòa nhập cộng đồng

MC Thùy Linh: Trước khi kết thúc chương trình, ông Tứ muốn gửi lời nhắn gì tới người dân, đặc biệt là các bạn trẻ, để mỗi người chủ động bảo vệ mình trước nguy cơ ma túy?

Thượng tá Lâm Quang Tứ: Với các bạn trẻ, tôi muốn nhắn một điều rất đơn giản: Đừng thử ma túy, dù chỉ một lần và dù người khác có nói đó là thứ an toàn hay “không gây nghiện”. Khi đã tò mò và thử thì có thể phải trả giá bằng sức khỏe, tương lai và cả những cơ hội của chính mình.

Còn với các gia đình, đừng đợi đến khi có sự việc nghiêm trọng mới quan tâm. Hãy dành thời gian trò chuyện với con, biết con đang gặp vấn đề gì và kịp thời hỗ trợ khi thấy dấu hiệu bất thường.

Và nếu người dân phát hiện dấu hiệu liên quan đến ma túy, hãy báo cho cơ quan Công an. Một thông tin được cung cấp sớm có thể giúp ngăn chặn một vụ việc, một người trẻ khỏi bị lôi kéo và góp phần giữ an toàn cho cả khu dân cư.

Mục tiêu của chúng tôi là làm sao để ma túy được phát hiện, ngăn chặn từ sớm, từ cơ sở và từng bước xây dựng những địa bàn thực sự an toàn, không ma túy.

Học viên Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 tỉnh Thái Nguyên học nghề, rèn luyện kỹ năng lao động, chuẩn bị hành trang trở về cộng đồng

MC Thùy Linh: Với mỗi gia đình và cộng đồng dân cư, ông Hòa mong muốn mọi người bắt đầu từ những việc làm cụ thể nào để cùng xây dựng một môi trường sống an toàn, không ma túy?

Trung tá Nguyễn Trung Hòa:

Với mỗi gia đình và cộng đồng dân cư, tôi mong muốn mỗi người bắt đầu từ những việc làm cụ thể nhất như rèn luyện bản lĩnh của chính mình; quản lý tốt, giáo dục tốt con em trong gia đình; chủ động phát hiện và cung cấp thông tin cho Công an cơ sở ngay từ khi có nghi vấn. Sự chủ động của mỗi người dân chính là lá chắn để giữ bình yên cho từng mái nhà, từng xóm làng an toàn và lành mạnh.

MC Thùy Linh: Thưa quý vị và các bạn!

Qua những chia sẻ của các vị khách mời, có thể thấy ma túy không phải là câu chuyện của riêng lực lượng chức năng, mà là vấn đề đòi hỏi sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Trong cuộc đấu tranh này, phòng ngừa luôn phải đi trước một bước. Mỗi gia đình chủ động quan tâm đến con em mình hơn; mỗi nhà trường trang bị cho học sinh thêm kiến thức, kỹ năng; mỗi người dân nâng cao cảnh giác và kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng sẽ góp phần ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa.

Đặc biệt, trước những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm ma túy, mỗi người cần trang bị cho mình khả năng nhận diện nguy cơ, biết nói “không” với ma túy, không thử, không giữ, không vận chuyển và không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy.

Một cộng đồng an toàn bắt đầu từ sự chủ động của mỗi người. Một tương lai không ma túy bắt đầu từ việc chúng ta hành động ngay hôm nay.

Xin trân trọng cảm ơn hai vị khách mời đã tham gia chương trình và cảm ơn quý vị, các bạn đã quan tâm theo dõi.

Tọa đàm “Chung tay phòng, chống ma túy - Bảo vệ cộng đồng, vì một Thái Nguyên an toàn” xin được khép lại tại đây. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong các chương trình tiếp theo!