Tọa đàm trực tuyến: Vì một môi trường giáo dục không khói thuốc
Trường học vốn là môi trường giáo dục, hình thành nhân cách, lối sống và thói quen lành mạnh cho học sinh. Xây dựng trường học không khói thuốc, ngăn ngừa học sinh tiếp cận và sử dụng các sản phẩm thuốc lá không chỉ là yêu cầu trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe mà còn là trách nhiệm của nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Đó cũng nội dung được trao đổi trong Chương trình tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Vì một môi trường giáo dục không khói thuốc”.
Anh-tin-bai

MC Phương Thảo và các vị khách mời

MC Phương Thảo: Kính chào quý vị và các bạn đang theo dõi Chương trình tọa đàm trực tuyến trên Cổng Thông tin điện tử tỉnh Thái Nguyên.

Thưa quý vị! Thuốc lá có ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người, gây ra hơn 8 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm, trong đó có hàng chục nghìn người tại Việt Nam. Đáng lưu ý, bên cạnh thuốc lá điếu truyền thống, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang tạo ra những nguy cơ mới, đặc biệt đối với thanh thiếu niên.

Trường học vốn là môi trường giáo dục, hình thành nhân cách, lối sống và thói quen lành mạnh cho học sinh. Vì vậy, xây dựng trường học không khói thuốc, ngăn ngừa học sinh tiếp cận và sử dụng các sản phẩm thuốc lá không chỉ là yêu cầu trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe mà còn là trách nhiệm của nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Trong chương trình hôm nay, chúng ta sẽ cùng trao đổi về thực trạng, những khó khăn và giải pháp để phòng, chống tác hại của thuốc lá trong trường học.

Xin trân trọng giới thiệu hai vị khách mời tham gia chương trình: Bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Trưởng phòng Hành chính - Tổ chức, Sở Giáo dục và Đào tạo; bà Nguyễn Thị Hòa, Hiệu trưởng Trường THPT Tức Tranh.

Xin trân trọng cảm ơn hai vị khách mời đã nhận lời tham gia chương trình của chúng tôi. Trước tiên mời hai vị khách mời và quý vị khán giả cùng theo dõi clip ngắn mà chúng tôi vừa thực hiện.

MC Phương Thảo: Thưa bà Hồng, từ góc độ ngành Giáo dục, bà đánh giá như thế nào về vấn đề phòng, chống tác hại thuốc lá trong trường học hiện nay, đặc biệt là nguy cơ học sinh tiếp cận thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại các cơ sở giáo dục là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục đạo đức, lối sống và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho học sinh. Hiện nay, nguy cơ học sinh tiếp cận với thuốc lá không chỉ dừng lại ở thuốc lá điếu truyền thống mà còn xuất hiện dưới nhiều hình thức mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Ở lứa tuổi học sinh, tâm lý tò mò, muốn thể hiện bản thân cùng những lời dụ dỗ, lôi kéo từ bên ngoài khiến các em dễ bị tác động, nhất là khi chưa có đủ kiến thức và khả năng tự bảo vệ mình. Trước thực tế đó, ngành Giáo dục đang chú trọng tăng cường tuyên truyền, giúp các cơ sở giáo dục trang bị cho học sinh kiến thức nhận diện và hiểu rõ tác hại của các loại thuốc lá, từ thuốc lá truyền thống đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Anh-tin-bai

Bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Trưởng phòng Hành chính - Tổ chức, Sở Giáo dục và Đào tạo

MC Phương Thảo: Từ năm 2025, Việt Nam đã cấm sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Ngành Giáo dục đã cụ thể hóa quy định này trong hướng dẫn đối với các nhà trường như thế nào thưa bà Hồng? Qua triển khai, khâu nào còn khó khăn và cần được tháo gỡ?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Thực hiện các chủ trương, quy định của Quốc hội, Chính phủ và các cấp quản lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt là từ năm 2025, khi Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội về việc cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các hành vi liên quan có hiệu lực, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên đã kịp thời cụ thể hóa bằng các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn triển khai tại các cơ sở giáo dục.

Đáng chú ý, năm 2026, ngành đã ban hành Kế hoạch số 1333/KH-SGDĐT ngày 27/3/2026 về tuyên truyền và tổ chức các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá, trong đó đặc biệt chú trọng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Nội dung tuyên truyền được lồng ghép trong các giờ học, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt ngoại khóa và các sân chơi phù hợp với tâm lý lứa tuổi, giúp học sinh nâng cao nhận thức, nhận diện nguy cơ và chủ động phòng tránh.

Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ngày càng đa dạng về mẫu mã, hình thức, dễ ngụy trang, khiến việc nhận diện và kiểm soát trở nên phức tạp hơn. Trong khi đó, nếu thiếu kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ, học sinh rất dễ bị tác động bởi tâm lý tò mò, sự lôi kéo từ bạn bè hoặc những lời quảng cáo sai lệch.

Vì vậy, bên cạnh vai trò chủ động của nhà trường, cần tăng cường sự phối hợp giữa gia đình, chính quyền địa phương, lực lượng công an và các tổ chức xã hội trong công tác tuyên truyền, quản lý, phát hiện và ngăn chặn nguy cơ ngay từ sớm. Đây cũng là yêu cầu đặt ra để công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá trong trường học được triển khai đồng bộ, thường xuyên và thực chất hơn.

MC Phương Thảo: Thưa bà Hòa, ở góc độ nhà trường trực tiếp quản lý, giáo dục học sinh, thực tế các trường THPT hiện nay đang phải đối mặt với những nguy cơ nào liên quan đến thuốc lá và thuốc lá điện tử? Việc phát hiện học sinh sử dụng những sản phẩm này có gặp khó khăn không thưa bà?

Anh-tin-bai

Bà Nguyễn Thị Hòa, Hiệu trưởng Trường THPT Tức Tranh

Bà Nguyễn Thị Hòa: Từ góc độ nhà trường, nguy cơ cần phòng ngừa là học sinh tò mò thử sản phẩm do bạn bè giới thiệu, bị hấp dẫn bởi kiểu dáng nhỏ gọn, hương vị lạ hoặc những lời quảng bá sai lệch rằng thuốc lá điện tử ít gây hại. Một số sản phẩm có thể bị che giấu dưới dạng đồ dùng cá nhân; việc tiếp cận, trao đổi, đặt mua qua mạng xã hội cũng khiến việc phát hiện và phòng ngừa phức tạp hơn. Vì vậy, nhà trường không thể chỉ dựa vào việc kiểm tra trực quan hay xử lý khi sự việc đã xảy ra.

Chúng tôi xác định phải kết hợp giáo dục thường xuyên với việc nắm bắt tâm tư học sinh, phát huy vai trò giáo viên chủ nhiệm, tổ chức Đoàn, nhân viên y tế trường học và kênh trao đổi với cha mẹ học sinh. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi vấn, nhà trường cần xác minh thận trọng, trao đổi riêng, tránh quy chụp hoặc gây áp lực tâm lý. Mục tiêu là phát hiện nguy cơ sớm để tư vấn, hỗ trợ và ngăn chặn hành vi tái diễn, đồng thời duy trì môi trường học đường an toàn, không khói thuốc.

MC Phương Thảo: Một trong những khó khăn hiện nay là nhiều học sinh không thực sự xem thuốc lá điện tử là thuốc lá, thậm chí coi đây là một sản phẩm mang tính giải trí, thể hiện cá tính hoặc chỉ “thử cho biết”. Thưa bà Hồng, theo bà, nhận thức này có thể dẫn đến những nguy cơ gì? Ngành Giáo dục cần làm gì để giúp học sinh nhìn nhận đúng vấn đề?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Về quan niệm cho rằng “thử thuốc lá điện tử một lần thì không sao và nó không hề nguy hiểm”, chúng tôi đánh giá đây là một nhận thức cực kỳ nguy hiểm. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh khi làm giảm sự cảnh giác, giảm khả năng nhận diện rủi ro và sẽ dẫn đến những tác hại rất xấu. Bởi lẽ, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hay thậm chí là thuốc lá truyền thống đều có chứa nicotine và các chất độc hại khác. Điều này tác động trực tiếp đến sức khỏe, khả năng tập trung học tập cũng như kỹ năng giao tiếp của các em, đồng thời gây ra rất nhiều vấn đề tiêu cực khác về mặt thể chất.

Chính vì vậy, chúng tôi cảnh báo rằng nếu cứ giữ tư tưởng này, các em chắc chắn sẽ trở thành những người bị lệ thuộc vào thuốc lá, thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng. Đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, các loại hương liệu, thiết kế bắt mắt và mùi vị đa dạng của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang tạo ra một mối nguy cơ hết sức to lớn, nhất là trên không gian mạng. Nếu học sinh không nhận thức được rằng những lời quảng cáo “thử một lần cho biết” đó hoàn toàn không có cơ sở để đảm bảo an toàn, các em sẽ không thể có nhận thức đúng đắn để tự bảo vệ bản thân trước sự xâm nhập của thuốc lá và thuốc lá điện tử.

MC Phương Thảo: Có một tâm lý khá phổ biến ở lứa tuổi học sinh là “em biết thuốc lá có hại, nhưng thử một lần chắc không sao”. Từ thực tế quản lý học sinh, bà Hòa nhìn nhận tâm lý này như thế nào? Nhà trường có cách nào giúp học sinh đủ bản lĩnh từ chối ngay từ lần đầu được rủ rê?

Bà Nguyễn Thị Hòa: Tâm lý "thử một lần" chủ yếu do các em cả nể bạn bè, tò mò và lầm tưởng thuốc lá điện tử không gây nghiện và không gây ảnh hưởng tới sức khỏe. Điều cần giáo dục không chỉ là kiến thức về tác hại mà còn là bản lĩnh nói “không” trước áp lực bạn bè. Nếu đã bước vào một tình huống bị rủ rê, học sinh cần biết nói rõ: “Mình nhất định không được sử dụng”, sau đó chủ động rời khỏi nơi có nguy cơ và tìm đến thầy cô, cha mẹ hoặc người lớn tin cậy khi cần.

Nhà trường định hướng tổ chức các tình huống đóng vai trong sinh hoạt lớp, hoạt động Đoàn, ngoại khóa và giáo dục kỹ năng sống để học sinh được thực hành. Qua những hoạt động đó cho học sinh thấy cách từ chối trong tâm thế bình tĩnh, không đối đầu.

Anh-tin-bai

Trường THCS La Bằng - Phân hiệu 1 tổ chức buổi truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử cho học sinh

MC Phương Thảo: Để xây dựng môi trường giáo dục không khói thuốc, ngành Giáo dục Thái Nguyên đang triển khai những hoạt động gì thưa bà Hồng? Theo bà, đâu là những nội dung cần được ưu tiên trong thời gian tới, nhất là việc trang bị cho học sinh kỹ năng tự bảo vệ mình trước sự lôi kéo, rủ rê?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Trước những tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, cần được triển khai thường xuyên, xuyên suốt trong các năm học. Ngành đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể để các cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện đồng bộ.

Đặc biệt, trong năm 2026, ngành đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, trong đó có Cuộc thi “Rung chuông vàng” tìm hiểu về tác hại của thuốc lá tại các cơ sở giáo dục. Hiện nay, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng đang tổ chức Cuộc thi “Trường học Thái Nguyên không ma túy” với sự tham gia của 100% cơ sở giáo dục trực thuộc.

Qua thực tế triển khai, chúng tôi nhận thấy học sinh rất hào hứng tham gia bởi thông qua các sân chơi, hình thức sân khấu hóa và hoạt động tương tác, những kiến thức về tác hại của thuốc lá, ma túy được truyền tải một cách gần gũi, sinh động, dễ hiểu và phù hợp với tâm lý lứa tuổi.

Từ đó, ngành xác định thời gian tới cần tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, tạo sự gần gũi và tăng khả năng tiếp cận với học sinh. Bên cạnh các hoạt động ngoại khóa, ngành cũng chú trọng tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và cán bộ tư vấn tâm lý học đường, trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện, tư vấn và hỗ trợ kịp thời những học sinh có nguy cơ hoặc đã có hành vi sử dụng thuốc lá. Mục tiêu là giúp các em nhận thức đúng đắn, chủ động điều chỉnh hành vi và được hỗ trợ để tiếp tục học tập, rèn luyện trong môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Trong thời gian tới, ngành sẽ tập trung giáo dục để 100% học sinh được trang bị kiến thức về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và nhận thức đầy đủ các quy định nghiêm cấm sử dụng những sản phẩm này. Đặc biệt, chú trọng rèn luyện cho các em kỹ năng từ chối, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, bản lĩnh trước những lời dụ dỗ, lôi kéo và áp lực từ môi trường xung quanh. Đây là những giải pháp căn cơ nhằm hình thành ý thức tự giác, xây dựng nền nếp học đường và từng bước hiện thực hóa mục tiêu “Trường học Thái Nguyên không khói thuốc”.

Anh-tin-bai

Trường THPT Tức Tranh tổ chức Cuộc thi “Rung chuông vàng” tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá, năm học 2026 - 2027

MC Phương Thảo: Thưa bà Hòa, lời khuyên không hút thuốc sẽ khó thuyết phục nếu học sinh vẫn chứng kiến người lớn hút thuốc trong khuôn viên trường. Nhà trường thực hiện quy định không hút thuốc đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh và khách đến trường như thế nào?

Bà Nguyễn Thị Hòa: Chúng tôi cũng xác định việc nêu gương của người lớn có ý nghĩa quyết định. Cán bộ, giáo viên, nhân viên phải nghiêm túc thực hiện quy định cấm hút thuốc tại cơ sở giáo dục; phụ huynh, khách đến trường được nhắc nhở cùng chấp hành. Nhà trường cần duy trì biển báo, nội quy, thông tin tuyên truyền tại những vị trí phù hợp; phân công lực lượng nhắc nhở, kiểm tra và xử lý hành vi vi phạm theo thẩm quyền, đồng thời trao đổi trên tinh thần tôn trọng. Khi lời nói của thầy cô thống nhất với hành động, thông điệp “không khói thuốc” mới có sức thuyết phục đối với học sinh.

MC Phương Thảo: Chúng tôi nhận được câu hỏi của ông Trần Văn Mạnh, xã Đại Từ. Ông đặt vấn đề: “Là phụ huynh, chúng tôi rất lo khi con em mình có thể bị bạn bè rủ rê sử dụng thuốc lá điện tử. Nhiều khi cha mẹ đi làm cả ngày, không thể kiểm soát hết các mối quan hệ của con. Xin hỏi ngành Giáo dục và nhà trường có thể phối hợp với phụ huynh như thế nào để phát hiện sớm và ngăn ngừa nguy cơ này". Câu hỏi này xin được dành cho bà Hồng?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Đây là mối quan tâm rất chính đáng của phụ huynh. Chúng tôi xác định sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội là yếu tố then chốt để phát hiện sớm, phòng ngừa từ xa nguy cơ học sinh sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử. Khi phụ huynh nhận thấy con có những biểu hiện bất thường, điều quan trọng nhất là cần lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ thay vì quy chụp hay trách phạt. Cha mẹ cần quan tâm đến các mối quan hệ của con, cả trong đời sống thực tế và trên không gian mạng; đồng thời chú ý những thay đổi trong thói quen, sinh hoạt hằng ngày để kịp thời nhận diện nguy cơ. Khi phát hiện dấu hiệu đáng lo ngại, gia đình cần chủ động trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để phối hợp hỗ trợ. Giáo viên chủ nhiệm chính là cầu nối quan trọng trong việc tiếp nhận thông tin, nắm bắt tình hình và đồng hành cùng học sinh.

 Về phía nhà trường, khi tiếp nhận thông tin từ gia đình, giáo viên chủ nhiệm, tổ tư vấn tâm lý học đường và bộ phận y tế trường học sẽ phối hợp để tư vấn, hỗ trợ và có biện pháp can thiệp kịp thời. Đặc biệt, trong quá trình xử lý, nhà trường phải bảo đảm giữ bí mật thông tin của học sinh, tránh để các em bị tổn thương tâm lý, mặc cảm hoặc chịu sự kỳ thị từ bạn bè. Mục tiêu không chỉ là ngăn chặn hành vi vi phạm mà còn giúp các em nhận thức đúng, thay đổi hành vi và tự tin hòa nhập trở lại với môi trường học tập lành mạnh. Chúng tôi cho rằng, sự đồng hành, thấu hiểu và phối hợp trách nhiệm giữa gia đình, nhà trường và xã hội chính là giải pháp quan trọng để bảo vệ học sinh trước những nguy cơ từ thuốc lá điện tử.

Anh-tin-bai

Trường THCS Chùa Hang II ứng dụng chuyển đổi số trong tuyên truyền phòng chống tác hại của thuốc lá

 MC Phương Thảo: Ở góc độ người trực tiếp quản lý nhà trường, nếu phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử, Nhà trường sẽ xử lý như thế nào để vừa bảo đảm tính nghiêm minh, vừa giúp học sinh nhận thức và thay đổi hành vi thưa bà Hòa?

Bà Nguyễn Thị Hòa: Nếu nhận được thông tin về học sinh sử dụng thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử, trước hết nhà trường cần tiếp nhận, xác minh khách quan, trao đổi riêng với học sinh và phối hợp cùng gia đình để làm rõ nguyên nhân, mức độ, hoàn cảnh. Việc xem xét trách nhiệm phải căn cứ nội quy nhà trường và quy định có liên quan, bảo đảm tính giáo dục, không xúc phạm danh dự, không bêu tên học sinh. Song song với nhắc nhở hoặc biện pháp xử lý phù hợp, nhà trường tổ chức tư vấn tâm lý, hướng dẫn thay đổi hành vi và theo dõi, hỗ trợ để phòng ngừa tái diễn.

MC Phương Thảo: Với trường hợp bạn học cung cấp thông tin, nhà trường tiếp nhận và bảo vệ người phản ánh như thế nào thưa bà Hòa?

Bà Nguyễn Thị Hòa: Đối với học sinh cung cấp thông tin, chúng tôi coi trọng nguyên tắc bảo mật, không công khai danh tính khi chưa cần thiết, không để xảy ra sự trêu chọc, gây sức ép hoặc trả đũa. Giáo viên chủ nhiệm và người được phân công tiếp nhận sẽ xác minh thông tin bằng cách phù hợp; đồng thời nhắc học sinh phản ánh qua các kênh chính thức, không tự ý quay phim, đăng tải hình ảnh hoặc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.

MC Phương Thảo: Một câu hỏi khác được gửi đến chương trình từ học sinh Nguyễn Thanh Hải, lớp 8A, Trường THCS Phổ Yên: “Thưa các thầy cô, nếu một học sinh bị bạn bè rủ rê hút thuốc lá hoặc sử dụng thuốc lá điện tử và các bạn nói rằng “chỉ thử một lần thôi”, nếu mình từ chối thì có thể bị bạn bè chê là nhát hoặc không hòa đồng. Trong trường hợp đó, học sinh nên ứng xử như thế nào để vừa bảo vệ mình, vừa không làm mất tình bạn?” Với câu hỏi này xin phép được dành cho bà Hòa?

Bà Nguyễn Thị Hòa: Trong tình huống này, điều đầu tiên các em cần nhớ là quyền từ chối của mình phải được tôn trọng. Các em có thể trả lời ngắn gọn, dứt khoát nhưng vẫn thân thiện: “Mình không dùng đâu, mình muốn giữ sức khỏe”, hoặc “Chúng mình làm việc khác nhé”. Nếu bạn tiếp tục ép buộc, các em nên rời khỏi tình huống đó, tìm đến nhóm bạn tích cực hoặc trao đổi với thầy cô, cha mẹ. Không nên nhận giữ hộ, thử hộ hoặc chia sẻ sản phẩm chỉ để chứng minh sự hòa đồng. Nhưng điều cốt lõi cô muốn em nhớ là: Tình bạn đích thực sẽ không bao giờ ép nhau làm những điều độc hại. Nếu một nhóm bạn tẩy chay hoặc chê bai chỉ vì em muốn bảo vệ sức khỏe của chính mình, thì em hãy mạnh dạn lùi lại. Dám khước từ một mối quan hệ độc hại để bảo vệ bản thân không phải là "nhát hoặc không hòa đồng", mà đó chính là bản lĩnh.

Nhà trường khuyến khích các em học sinh chủ động nhắc bạn về nguy cơ, cùng tham gia các hoạt động lành mạnh và báo cho người lớn đáng tin cậy khi thấy bạn đang bị lôi kéo. Việc báo tin nhằm bảo vệ bạn, chứ không phải để phê phán hay làm bạn xấu hổ. Thầy cô có trách nhiệm tiếp nhận và hỗ trợ trên tinh thần tôn trọng, giữ kín thông tin.

Anh-tin-bai

Giáo viên Trường PTDTNT THCS Đại Từ chia sẻ với học sinh trong buổi tuyên truyền về công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá

MC Phương Thảo: Một thực tế là hiện nay các điểm bán thuốc lá, thuốc lá điện tử ở khu vực xung quanh trường học cũng có thể tạo điều kiện để học sinh tiếp cận các sản phẩm này. Theo bà Hồng, việc kiểm soát các điểm bán quanh trường có ý nghĩa như thế nào trong công tác phòng ngừa? Nhà trường cần phối hợp với gia đình và các lực lượng chức năng ra sao để hạn chế nguy cơ học sinh tiếp cận, mua và sử dụng thuốc lá thưa bà Hồng?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Các điểm kinh doanh thuốc lá, đặc biệt là những sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ở khu vực xung quanh trường học tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với học sinh. Khi sản phẩm càng dễ tiếp cận thì càng dễ kích thích tâm lý tò mò, muốn tìm hiểu và dùng thử của các em.

Tuy nhiên, cũng cần xác định rõ trách nhiệm của từng lực lượng. Nhà trường có trách nhiệm quản lý, giáo dục học sinh và tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phòng ngừa trong phạm vi cơ sở giáo dục. Đối với việc kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh thuốc lá tại khu vực ngoài khuôn viên trường học, trách nhiệm thuộc về chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng theo thẩm quyền.

Ngành Giáo dục xác định cần tăng cường phối hợp giữa nhà trường với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và cơ quan y tế trên địa bàn để kịp thời phát hiện, thông tin và xử lý những nguy cơ ảnh hưởng đến học sinh, nhất là việc tiếp cận với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đây là giải pháp quan trọng nhằm tạo môi trường an toàn cho học sinh cả trong và ngoài nhà trường.

MC Phương Thảo: Thưa bà Hồng, bên cạnh khu vực quanh trường, nguy cơ học sinh tiếp cận thuốc lá điện tử qua mạng xã hội và các nhóm trò chuyện cần được phòng ngừa như thế nào? Ngành Giáo dục có hướng dẫn gì để học sinh nhận diện lời mời chào, biết cách báo tin và tìm sự hỗ trợ?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh, vừa là kênh tiếp cận thông tin, giải trí, vừa là nơi các em giao lưu, kết nối bạn bè. Tuy nhiên, nếu thiếu kiến thức và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, các em rất dễ bị lôi kéo, dụ dỗ hoặc tiếp cận những thông tin quảng cáo sai lệch về thuốc lá điện tử.

Vì vậy, nhà trường cần đổi mới hình thức tuyên truyền thông qua hình ảnh trực quan, những câu chuyện thực tế, hoạt động sân khấu hóa để giúp học sinh dễ hiểu, dễ tiếp nhận. Đồng thời, hướng dẫn các em không đặt mua, không nhận hàng hộ, không chia sẻ các đường dẫn mua bán sản phẩm không rõ nguồn gốc và biết cách từ chối khi bị rủ rê. Đặc biệt, khi gặp những lời mời chào hoặc dấu hiệu lôi kéo trên mạng, học sinh cần biết lưu giữ thông tin cần thiết và báo cho giáo viên chủ nhiệm, cha mẹ hoặc cơ quan chức năng qua các kênh phù hợp để được hỗ trợ. Cùng với đó, ngành Giáo dục tiếp tục đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số an toàn, phổ biến các quy định về phòng, chống thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, giúp học sinh chủ động bảo vệ mình và bạn bè trên không gian mạng. Chúng tôi xác định rằng, nếu chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, nhắc nhở học sinh rằng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có hại cho sức khỏe thì sẽ khó tạo được sự chuyển biến nhanh chóng và thực chất. Điều quan trọng là phải đưa kiến thức, kỹ năng phòng tránh vào các hoạt động giáo dục thường xuyên, giúp học sinh hiểu đúng, hình thành ý thức tự giác và chủ động nói không với thuốc lá.

Anh-tin-bai

Trường THCS Quan Triều 1 phối hợp với lực lượng Công an phường tổ chức tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho học sinh

MC Phương Thảo: Thưa bà Hồng, nếu muốn tạo ra một chuyển biến thực chất, lâu dài trong phòng, chống thuốc lá trong trường học, ngành Giáo dục sẽ tập trung vào những giải pháp nào trong thời gian tới? Đặc biệt, làm thế nào để xây dựng “trường học không khói thuốc” không chỉ trên khẩu hiệu mà trở thành một nét văn hóa trong mỗi nhà trường?

Bà Nguyễn Thị Hồng: Chúng tôi xác định rằng, nếu chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, nhắc nhở thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng có hại cho sức khỏe thì sẽ khó tạo được sự chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động của học sinh. Vì vậy, ngành Giáo dục sẽ đưa tiêu chí xây dựng trường học không khói thuốc vào nội dung đánh giá thi đua của các cơ sở giáo dục; đồng thời, yêu cầu từng nhà trường cụ thể hóa thành các tiêu chí phù hợp để cán bộ, giáo viên và học sinh cùng thực hiện, hướng tới xây dựng môi trường không khói thuốc từ mỗi lớp học đến toàn trường.

Nội dung tuyên truyền cũng phải được xây dựng sát với thực tế, tập trung vào những tình huống học sinh có nguy cơ gặp phải, đặc biệt là việc tiếp cận, mua bán và bị lôi kéo sử dụng thuốc lá qua mạng xã hội. Quan trọng hơn, nhà trường phải trở thành môi trường để học sinh thực hành kỹ năng nhận diện nguy cơ, biết cách từ chối, nói không trước sự rủ rê và có bản lĩnh bảo vệ bản thân cũng như bạn bè.

Cùng với đó, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ chú trọng bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, nhất là những người trực tiếp làm công tác tư vấn tâm lý học đường và y tế trường học. Ngành cũng tăng cường phối hợp với các đơn vị chuyên môn như Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên và các lực lượng liên quan trong công tác kiểm tra, hướng dẫn, tập huấn, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ tại các cơ sở giáo dục.

Đây là những nhóm giải pháp trọng tâm mà ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh tập trung triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tác hại của thuốc lá, từng bước hình thành ý thức tự giác và xây dựng văn hóa học đường không khói thuốc.

MC Phương Thảo: Trước khi kết thúc chương trình, xin mỗi vị khách mời gửi một thông điệp ngắn nhất tới học sinh, phụ huynh và các thầy cô giáo về việc phòng, chống thuốc lá trong trường học?

Bà Nguyễn Thị Hòa: Tôi muốn gửi một thông điệp là: Đừng thử thuốc lá dù chỉ một lần; hãy dũng cảm nói “không” và tìm sự hỗ trợ khi bị rủ rê. Thầy cô, cha mẹ hãy làm gương, đồng hành để bảo vệ các em.

Bà Nguyễn Thị Hồng: Thông điệp mà tôi muốn nhắn gửi là: Gia đình, nhà trường và xã hội cùng hành động để mọi học sinh được học tập trong môi trường không khói thuốc. Không thử, không sử dụng và không tiếp tay cho thuốc lá.

MC Phương Thảo: Phòng, chống tác hại của thuốc lá trong trường học không phải là câu chuyện của riêng ngành Giáo dục hay của riêng mỗi gia đình. Đó là quá trình cần được bắt đầu từ nhận thức, tiếp nối bằng hành động và duy trì bằng sự đồng hành.

Khi mỗi học sinh hiểu đúng về tác hại của thuốc lá; mỗi phụ huynh chủ động trò chuyện cùng con; mỗi thầy cô kịp thời phát hiện, hỗ trợ và mỗi nhà trường kiên trì xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, chúng ta sẽ tạo được một “hàng rào” phòng ngừa ngay từ sớm.

Xin trân trọng cảm ơn các vị khách mời đã tham gia chương trình. Cảm ơn quý vị và các bạn đã quan tâm theo dõi. Hẹn gặp lại trong các chương trình tọa đàm trực tuyến tiếp theo của Cổng Thông tin điện tử tỉnh Thái Nguyên.

thainguyen.gov.vn
image advertisement
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1

Cơ quan chủ quản: UBND TỈNH THÁI NGUYÊN

Bản quyền thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên

Trụ sở: Số 88, đường Hùng Vương, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên Email: portal@thainguyen.gov.vn Điện thoại: 0208.3851149 Fax: 0208.3851149

Trưởng Ban Biên tập: Đào Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dịch vụ sự nghiệp tỉnh Thái Nguyên

Ghi rõ nguồn "thainguyen.gov.vn" khi phát hành thông tin từ website này