Khám sức khỏe toàn dân: Lan tỏa chính sách nhân văn vì sức khỏe cộng đồng
Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người, đồng thời là nền tảng quan trọng cho chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển bền vững của địa phương. Với quan điểm lấy người dân làm trung tâm, tỉnh Thái Nguyên đang triển khai đồng bộ Chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí toàn dân trên phạm vi toàn tỉnh. Không chỉ là hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng có quy mô lớn, chương trình còn là bước đi quan trọng để phát hiện sớm bệnh tật, nâng cao chất lượng dân số và từng bước hình thành cơ sở dữ liệu sức khỏe điện tử phục vụ quản lý, chăm sóc sức khỏe Nhân dân lâu dài.
Các bác sĩ Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch tư vấn khám sức khỏe cho người dân phường Linh Sơn
Chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ cơ sở
Những ngày này, tại Điểm Trạm Y tế phường Linh Sơn, không khí khám sức khỏe luôn khẩn trương, nền nếp. Ngay từ đầu giờ làm việc, đông đảo người dân đã có mặt để đăng ký, chờ đến lượt đo huyết áp, lấy mẫu xét nghiệm, siêu âm và thực hiện các nội dung khám sàng lọc theo quy định. Trong khu vực khám bệnh, đội ngũ y, bác sĩ tận tình hướng dẫn, tư vấn, giải thích kết quả cho từng người. Người cao tuổi được hỗ trợ di chuyển; những trường hợp có bệnh nền được theo dõi kỹ hơn; các trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường được tư vấn chuyển tuyến hoặc theo dõi chuyên sâu. Mọi hoạt động diễn ra khẩn trương, khoa học nhưng vẫn bảo đảm chu đáo, tạo sự yên tâm cho người dân.
Đối với nhiều người, đây là lần đầu tiên được tham gia một đợt khám sức khỏe tổng quát miễn phí với nhiều nội dung ngay tại địa phương. Vì vậy, chương trình không chỉ giúp người dân nắm bắt tình trạng sức khỏe của bản thân, mà còn góp phần hình thành thói quen chủ động phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ thay vì chỉ đến cơ sở y tế khi đã có triệu chứng nặng.
Bà Nguyễn Thị Hồng, phường Linh Sơn, chia sẻ: “Tôi thấy chương trình rất ý nghĩa. Bình thường muốn đi khám tổng quát cũng phải sắp xếp thời gian, tốn chi phí. Nay được các bác sĩ khám tận tình, tư vấn cụ thể nên tôi rất yên tâm. Qua khám, tôi cũng biết thêm tình trạng sức khỏe của mình để chủ động phòng bệnh”.
Sự đồng thuận của người dân là động lực để ngành Y tế nỗ lực triển khai chương trình với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Theo bác sĩ Tăng Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, đơn vị đã chủ động bố trí nhân lực, trang thiết bị, xây dựng phương án phối hợp với chính quyền địa phương nhằm bảo đảm chất lượng, tiến độ và an toàn trong quá trình khám. Quan trọng hơn, thông qua chương trình, nhiều trường hợp có nguy cơ mắc bệnh hoặc mắc bệnh nhưng chưa được phát hiện đã được sàng lọc từ sớm, giúp người dân được tư vấn, điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng nặng về sau. Đây chính là ý nghĩa cốt lõi của y tế dự phòng: Phát hiện sớm để can thiệp sớm, giảm chi phí điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Người dân phường Đức Xuân được thăm khám sức khỏe tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn
Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc
Không chỉ tại Linh Sơn, Chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí toàn dân đang được triển khai đồng bộ tại 92 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Tại phường Đức Xuân, công tác tổ chức được thực hiện bài bản từ khâu lập danh sách, tuyên truyền, vận động đến bố trí địa điểm và phối hợp với các cơ sở y tế.
Theo đồng chí Vũ Thị Kim Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND phường Đức Xuân, địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các tổ dân phố, đoàn thể tích cực tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ ý nghĩa của việc khám sức khỏe định kỳ và tham gia đầy đủ theo kế hoạch. Đồng chí nhấn mạnh: “Chúng tôi tập trung rà soát từng nhóm đối tượng, thông báo đến từng hộ dân, đồng thời phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế để quá trình khám diễn ra thuận lợi, khoa học và bảo đảm tiến độ đề ra”.
Là một trong những người vừa hoàn thành các nội dung khám sức khỏe, bà Nguyễn Thị Thu Huyền, phường Đức Xuân, cho biết: “Tôi thấy đây là chủ trương rất thiết thực. Khám sức khỏe giúp mình biết được tình trạng cơ thể, phát hiện bệnh sớm nếu có. Người dân chúng tôi rất đồng tình và mong chương trình tiếp tục duy trì trong những năm tới”.
Từ thực tế ở cơ sở có thể thấy, thành công của chương trình không chỉ phụ thuộc vào năng lực chuyên môn của ngành Y tế, mà còn ở cách tổ chức, điều phối, tuyên truyền và vận động Nhân dân. Khi cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và lực lượng y tế cùng vào cuộc, người dân sẽ dễ tiếp cận dịch vụ hơn, yên tâm hơn và chủ động tham gia hơn.
Xe y tế lưu động được huy động để thực hiện khám sức khỏe cho người dân
Tạo nền tảng dữ liệu sức khỏe điện tử
Từ những điểm khám ở cơ sở, một chiến dịch chăm sóc sức khỏe cộng đồng quy mô lớn đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi toàn tỉnh. Để hiện thực hóa mục tiêu đến ngày 30/6/2026 có tối thiểu 50% người dân được khám sức khỏe và đạt 100% trước ngày 30/10/2026, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, ngành Y tế đã xây dựng kế hoạch, triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện.
Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai được kịp thời tổng hợp, báo cáo và đề xuất phương án tháo gỡ. Sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị đã tạo nên những kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Tính đến hết ngày 19/6/2026, toàn tỉnh đã có 901.064 người được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, đạt 52,50% dân số thực tế tại địa phương.
Nhiều xã, phường đạt kết quả nổi bật như phường Vạn Xuân với tỷ lệ 87,24%; phường Sông Công đạt 81,85%; phường Phan Đình Phùng đạt 81,61%; phường Tích Lương đạt 77,97%; phường Gia Sàng đạt 72,51%. Những con số này cho thấy chương trình đang đi vào đời sống, nhận được sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn. Một trong những vướng mắc lớn hiện nay là việc thống nhất nguồn số liệu dân cư và cập nhật dữ liệu lên hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử. Nguồn dữ liệu từ các cơ quan chức năng còn có sự chênh lệch nhất định; trong khi việc thống kê người dân theo nhóm nghề nghiệp gặp khó khăn do biến động cư trú và lao động.
Bên cạnh đó, việc thực hiện yêu cầu chụp X-quang tim, phổi đối với người từ 18 tuổi trở lên theo hướng dẫn của Bộ Y tế cũng tạo áp lực lớn đối với các cơ sở khám, chữa bệnh, nhất là trong bối cảnh nhiều đơn vị còn hạn chế về trang thiết bị và nhân lực.
Theo đồng chí Lưu Thị Bình, Phó Giám đốc Sở Y tế: Thời gian tới, ngành Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh tuyên truyền, rà soát đối tượng, tăng cường nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu sức khỏe. Ngành Y tế quyết tâm cùng các địa phương hoàn thành các mục tiêu theo kế hoạch, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe thuận lợi, chất lượng và hiệu quả; đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu sức khỏe điện tử, tạo nền tảng cho công tác quản lý, chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Rất đông người dân xã Kha Sơn đến khám sức khỏe miễn phí
Từ khám sức khỏe toàn dân đến quản lý sức khỏe toàn diện
Khám sức khỏe miễn phí toàn dân là chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đặc biệt đối với người cao tuổi, người có bệnh nền, người dân ở khu vực còn khó khăn hoặc chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ. Nhưng ý nghĩa của chương trình không dừng lại ở một đợt khám. Điều quan trọng hơn là từ kết quả khám, mỗi người dân có thêm thông tin để chủ động chăm sóc bản thân; ngành Y tế có thêm dữ liệu để theo dõi, phân loại, tư vấn, quản lý sức khỏe theo nhóm nguy cơ; chính quyền có thêm cơ sở để hoạch định chính sách chăm sóc sức khỏe cộng đồng phù hợp hơn.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ, hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ là nền tảng quan trọng để kết nối dữ liệu giữa tuyến cơ sở và các cơ sở khám, chữa bệnh, giúp quá trình theo dõi, điều trị, tư vấn và quản lý bệnh tật được thực hiện liên tục, khoa học hơn. Khi dữ liệu sức khỏe được cập nhật đầy đủ, đúng, sạch và có khả năng khai thác lâu dài, công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân sẽ từng bước chuyển từ bị động sang chủ động, từ chữa bệnh là chính sang phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe thường xuyên.
Khám sức khỏe miễn phí toàn dân là chương trình mang ý nghĩa nhân văn, đặc biệt đối với những người có bệnh lý
Hơn cả những con số thống kê, Chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí toàn dân đang lan tỏa một thông điệp nhân văn sâu sắc: Chăm sóc sức khỏe không chỉ bắt đầu khi có bệnh, mà phải được thực hiện từ sớm, từ xa, từ cơ sở và một cách chủ động. Khi mỗi người dân được quan tâm, theo dõi sức khỏe thường xuyên và được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại nơi sinh sống, đó cũng là lúc nền tảng của một cộng đồng khỏe mạnh, hạnh phúc và phát triển bền vững được củng cố.
Đây cũng là hành động cụ thể, thiết thực của Thái Nguyên trong hiện thực hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Từ những điểm khám ở cơ sở hôm nay, một cách tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng đang dần hình thành: Lấy người dân làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng và sức khỏe Nhân dân làm mục tiêu cao nhất của các chính sách phát triển.