Không chỉ phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, những cánh rừng ở Thái Nguyên còn trở thành nguồn sinh kế quan trọng của người dân. Cùng với phát triển kinh tế lâm nghiệp, công tác quản lý, bảo vệ rừng đang được địa phương triển khai đồng bộ và hiệu quả.
Cán bộ kiểm lâm phối hợp với người dân đi tuần rừng
Theo công bố hiện trạng rừng tỉnh Thái Nguyên năm 2025, tổng diện tích có rừng và diện tích đã trồng cây rừng là trên 552 nghìn ha, diện tích có rừng là gần 517 nghìn ha. Tính từ đầu năm đến ngày 20/5/2026, diện tích rừng trồng tập trung trên toàn tỉnh đạt 5.327 ha, tăng 6,9% so với cùng kỳ năm trước và bằng 71% kế hoạch năm. Số cây xanh trồng phân tán đạt 892,8 nghìn cây, tương đương 59,5% kế hoạch đề ra. Kết quả này cho thấy sự chủ động của các địa phương trong việc triển khai kế hoạch trồng rừng ngay từ đầu năm; đồng thời phản ánh nhận thức ngày càng nâng cao của người dân về vai trò của rừng đối với phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
Hiện nay, các địa phương trong toàn tỉnh đang tiếp tục rà soát diện tích đất lâm nghiệp đủ điều kiện để đăng ký trồng rừng, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thực hiện trồng rừng gỗ lớn, thâm canh rừng và chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích.
Bên cạnh công tác trồng rừng, hoạt động khai thác lâm sản tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Theo thống kê, sản lượng gỗ khai thác từ đầu năm đến ngày 20/5/2026 ước đạt 411,7 nghìn m3, tăng 7,5% so với cùng kỳ năm trước và bằng 55,3% kế hoạch năm. Sản lượng gỗ khai thác tăng cho thấy hiệu quả từ các chương trình phát triển rừng sản xuất được triển khai trong nhiều năm qua. Nguồn nguyên liệu gỗ ổn định không chỉ đáp ứng nhu cầu của các cơ sở chế biến trong tỉnh mà còn góp phần tạo việc làm và thu nhập cho hàng nghìn lao động khu vực nông thôn.
Từ đầu năm 2026 đến nay, diện tích rừng trồng tập trung trên địa bàn toàn tỉnh đạt trên 5.327 ha
Tại xã Chợ Mới, một trong những địa phương có diện tích rừng lớn, công tác quản lý và phát triển rừng đang được triển khai đồng bộ. Tổng diện tích rừng trên địa bàn xã hiện đạt hơn 11.880 ha. Trong đó, diện tích rừng tự nhiên hơn 4.260 ha; rừng trồng hơn 4.000 ha; diện tích đã trồng cây lâm nghiệp nhưng chưa đủ tiêu chí thành rừng hơn 940 ha; phần còn lại là đất lâm nghiệp khác. Các loại cây trồng chủ yếu gồm keo, bạch đàn, lát và xoan. Đây là những loại cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương, cho hiệu quả kinh tế tương đối cao và ổn định.
Ông Lục Văn Ngân, người dân thôn 4, xã Chợ Mới cho biết, gia đình ông có 5 ha rừng trồng, toàn bộ là cây keo. Những năm qua, kinh tế từ rừng đã trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình. Theo ông Ngân, ngoài việc đầu tư chăm sóc để nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng, gia đình luôn chú trọng bảo vệ rừng, nhất là trong mùa nắng nóng. Các hộ trồng rừng trong khu vực thường xuyên trao đổi thông tin, nhắc nhở nhau thực hiện nghiêm các quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ xảy ra.
Hạt Kiểm lâm số 10 thường xuyên phối hợp với thôn tăng cường công tác tuyên truyền người dân phòng cháy, chữa cháy rừng mùa nắng nóng
Cùng với Chợ Mới, xã Tràng Xá đang là địa phương có phong trào phát triển kinh tế rừng khá mạnh. Trước đây, đời sống của nhiều hộ dân ở Tràng Xá còn gặp khó khăn do sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên. Tuy nhiên, thông qua công tác tuyên truyền của chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm, nhiều hộ dân đã chuyển đổi sang phát triển rừng sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.
Gia đình ông Nguyễn Văn Luyện, dân tộc Tày, ở xóm Đồng Ruộng là một trong những hộ điển hình. Với hơn 4 ha rừng keo, mỗi năm gia đình ông thu về trên 200 triệu đồng từ khai thác gỗ. Ông Luyện cho biết, từ khi phát triển kinh tế rừng, điều kiện sống của gia đình đã được cải thiện đáng kể. Thu nhập từ rừng không chỉ giúp gia đình có nguồn tài chính ổn định mà còn tạo động lực để tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất. “Trồng rừng mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Người dân cũng ý thức hơn trong việc bảo vệ rừng vì đây là tài sản và nguồn sinh kế lâu dài của gia đình” - ông Luyện chia sẻ.
Từ thực tế ở Chợ Mới, Tràng Xá và nhiều địa phương có rừng trên địa bàn tỉnh có thể thấy, khi rừng trở thành nguồn thu nhập ổn định, người dân cũng có thêm động lực để chăm sóc, bảo vệ và phát triển rừng lâu dài. Giá trị của rừng không chỉ nằm ở sản lượng gỗ khai thác hay nguồn thu trước mắt. Rừng còn có vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, điều tiết nguồn nước, hạn chế xói mòn đất và giảm thiểu tác động của thiên tai. Vì vậy, phát triển kinh tế lâm nghiệp chỉ thật sự bền vững khi được gắn chặt với quản lý, bảo vệ rừng, nhất là trong mùa nắng nóng, thời điểm nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao.
Theo ngành chức năng, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng đang được tăng cường trong bối cảnh thời tiết nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng ở nhiều khu vực ở mức cao. Thông tin cảnh báo cháy rừng được cập nhật thường xuyên; các phương án ứng phó được rà soát, bổ sung kịp thời phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Lực lượng kiểm lâm phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ xảy ra cháy rừng hoặc vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.
Ông Triệu Tuấn Linh, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 15 cho biết, đơn vị đã chỉ đạo kiểm lâm địa bàn tăng cường tuần tra, kiểm tra tại các khu vực giáp ranh và những địa bàn có nguy cơ cao xảy ra vi phạm. Đồng thời, lực lượng kiểm lâm tiếp tục phát huy vai trò phối hợp với chính quyền địa phương và người dân trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng được xây dựng cụ thể theo từng khu vực; lực lượng tại chỗ được kiện toàn; trang thiết bị, phương tiện được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên nhằm bảo đảm khả năng ứng phó khi có tình huống phát sinh.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, từ đầu năm đến nay trên địa bàn không xảy ra tình trạng khai thác rừng trái phép cũng như các vụ cháy rừng nghiêm trọng. Kết quả đạt được trong những tháng đầu năm cho thấy ngành lâm nghiệp Thái Nguyên đang phát triển theo hướng tích cực, gắn hiệu quả kinh tế với bảo vệ tài nguyên rừng. Việc nâng cao giá trị rừng trồng, tăng cường công tác quản lý và phát huy vai trò chủ thể của người dân trong bảo vệ rừng được xác định là những yếu tố quan trọng để địa phương thực hiện mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững trong thời gian tới.
Với những giải pháp đang được triển khai đồng bộ, cùng sự tham gia tích cực của người dân, ngành lâm nghiệp Thái Nguyên được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống cho người dân khu vực nông thôn, miền núi.