An toàn lao động trong kỷ nguyên số: Không chỉ là trách nhiệm, mà còn là năng lực cạnh tranh
Bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động là điều kiện tiên quyết để duy trì sản xuất ổn định, nâng cao năng suất và phát triển bền vững. Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đó không chỉ đặt ra đối với người lao động mà còn trở thành thước đo năng lực quản trị của mỗi doanh nghiệp. Với Thái Nguyên - địa phương có tốc độ công nghiệp hóa nhanh của cả nước, công tác an toàn, vệ sinh lao động đang đứng trước những yêu cầu mới cả về nhận thức lẫn phương thức thực hiện.
Đoàn công tác của Sở Nội vụ (cơ quan thường trực Hội đồng An toàn, vệ sinh lao động tỉnh) đến thăm hỏi, tặng quà anh Lâm Đình Văn, Tổ 1, phường Quyết Thắng bị tai nạn lao động mất tay trái
Là cực tăng trưởng công nghiệp của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, Thái Nguyên đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp, cụm công nghiệp cùng hàng nghìn doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất, kinh doanh. Sự phát triển đó tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và nâng cao đời sống người dân, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao trong bảo đảm ATVSLĐ.
Trong xu thế sản xuất ngày càng hiện đại và tự động hóa, ATVSLĐ không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là thước đo năng lực quản trị của doanh nghiệp. Một môi trường làm việc an toàn giúp bảo vệ sức khỏe, tính mạng người lao động, hạn chế rủi ro, giảm thiểu tổn thất và duy trì hiệu quả sản xuất lâu dài.
Những năm qua, công tác ATVSLĐ trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cấp, ngành tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật; nhiều doanh nghiệp chủ động đầu tư cải thiện điều kiện làm việc, trang bị thiết bị bảo hộ và tổ chức huấn luyện an toàn cho người lao động. Ý thức chấp hành quy trình sản xuất an toàn của cả người sử dụng lao động và người lao động từng bước được nâng lên. Những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác ATVSLĐ trên địa bàn tỉnh thời gian qua.
Các hoạt động trong Tháng hành động về ATVSLĐ được triển khai nhằm xây dựng môi trường lao động an toàn cho người lao động (ảnh minh họa)
| Năm 2025, công tác ATVSLĐ tiếp tục được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, đặc biệt trong bối cảnh sau hợp nhất hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn. Các cơ quan chức năng đã ban hành gần 20 văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện pháp luật về ATVSLĐ; tổ chức tập huấn cho 50 doanh nghiệp; triển khai 4 hội nghị tuyên truyền với sự tham gia của trên 1.400 đại biểu đến từ hơn 200 doanh nghiệp. Công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường, qua kiểm tra 12 doanh nghiệp đã kiến nghị 47 nội dung cần khắc phục nhằm bảo đảm môi trường làm việc an toàn hơn cho người lao động. Đáng chú ý, đã có 181 doanh nghiệp chủ động khai báo khi đưa vào sử dụng các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ. |
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác ATVSLĐ vẫn còn những nguy cơ tiềm ẩn. Trong năm 2025, trên địa bàn tỉnh xảy ra 9 vụ tai nạn lao động làm 9 người tử vong. Những con số này tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn trong các ngành nghề có mức độ rủi ro cao như khai khoáng, xây dựng, cơ khí, vận tải... Qua đó cho thấy công tác phòng ngừa tai nạn lao động cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và thực chất hơn.
Trong bối cảnh đó, Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 được triển khai từ ngày 1/5 đến ngày 31/5 với chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác ATVSLĐ trong kỷ nguyên số”. Chủ đề phản ánh yêu cầu cấp thiết khi chuyển đổi số và Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động mạnh mẽ đến môi trường lao động và phương thức sản xuất. Chủ đề năm nay phản ánh yêu cầu cấp thiết đặt ra trong bối cảnh chuyển đổi số và Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc môi trường lao động. Việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay tự động hóa không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn mở ra những phương thức mới trong quản lý rủi ro, giám sát điều kiện làm việc và bảo vệ người lao động.
Theo đồng chí Dương Xuân Hùng, Giám đốc Sở Nội vụ, trong Tháng hành động năm nay, tỉnh sẽ tập trung triển khai các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, đối thoại, chăm sóc sức khỏe người lao động và hỗ trợ các trường hợp bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Qua đó tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của doanh nghiệp và người lao động trong thực hiện các quy định về ATVSLĐ.
Công ty TNHH Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo tổ chức Diễn tập phương án cứu nạn, cứu hộ huy động nhiều lực lượng, phương tiện nhằm xử lý tình huống sạt lở đất đá
Hưởng ứng Tháng hành động về ATVSLĐ, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn trong sản xuất. Tại Công ty TNHH Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo - đơn vị hoạt động trong lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn lao động, công tác ATVSLĐ luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Chị Triệu Thị Chiều, Phó Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty Núi Pháo cho biết: Trong Tháng hành động về ATVSLĐ năm nay, Công đoàn sẽ phối hợp với doanh nghiệp tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định ATVSLĐ; cải thiện điều kiện làm việc; phát động các phong trào thi đua “Lao động giỏi”, “Xanh - sạch - đẹp”, khuyến khích sáng kiến cải tiến kỹ thuật nhằm giảm thiểu rủi ro, nâng cao năng suất lao động. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động, kịp thời hỗ trợ các trường hợp khó khăn, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức Đoàn công tác đến thăm hỏi, tặng quà thân nhân ông Lộc Khánh Duy, từng làm việc tại Công ty TNHH Hương Đông, tử vong do tai nạn lao động
Sự phát triển mạnh mẽ của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa đang mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả quản lý ATVSLĐ thông qua các hệ thống giám sát thông minh, cảnh báo sớm rủi ro và phân tích dữ liệu trong sản xuất. Tuy nhiên, cùng với đó là những yêu cầu mới về kỹ năng nghề nghiệp, khả năng thích ứng công nghệ và nhận diện các nguy cơ phát sinh trong môi trường lao động hiện đại. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư công nghệ an toàn, người lao động được đào tạo bài bản và cơ quan quản lý không ngừng đổi mới phương thức quản lý, giám sát.
Trong bối cảnh đó, vai trò của tổ chức công đoàn càng trở nên quan trọng và cần thiết. Đồng chí Đoàn Mạnh Thắng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh cho biết: Các cấp công đoàn sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên, người lao động hưởng ứng Tháng hành động về ATVSLĐ; xây dựng môi trường làm việc an toàn, bảo đảm điều kiện lao động trong sản xuất; phối hợp với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về ATVSLĐ. Cùng với đó, các cấp công đoàn tiếp tục phát động phong trào “Xanh - sạch - đẹp, bảo đảm ATVSLĐ”, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đoàn viên, người lao động thông qua nhiều hoạt động thiết thực như tổ chức văn hóa, thể thao, thăm hỏi, hỗ trợ công nhân có hoàn cảnh khó khăn, người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Trong Tháng hành động về ATVSLĐ năm nay sẽ có nhiều hoạt động hướng mạnh về cơ sở, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động (ảnh minh họa)
An toàn lao động không thể chỉ là khẩu hiệu mà phải trở thành văn hóa trong mỗi doanh nghiệp và từng người lao động. Bởi phía sau mỗi vụ tai nạn lao động không chỉ là thiệt hại về kinh tế mà còn là nỗi đau của gia đình và xã hội. Để xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người lao động. Trong đó, doanh nghiệp phải coi đầu tư cho ATVSLĐ là đầu tư cho phát triển lâu dài; người lao động cần nâng cao ý thức chấp hành quy trình kỹ thuật; cơ quan chức năng tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát hiệu quả hơn.
Trong hành trình phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững, an toàn lao động không thể là nhiệm vụ mang tính thời điểm mà phải trở thành văn hóa ứng xử trong mỗi doanh nghiệp và từng người lao động. Khi công nghệ số ngày càng hiện diện sâu rộng trong sản xuất, việc đổi mới tư duy quản lý, nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro và xây dựng môi trường làm việc an toàn sẽ là yếu tố quan trọng để Thái Nguyên duy trì đà tăng trưởng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.